zondag, juni 25, 2017

Het menselijk tekort bij een teveel aan papier

Ik ben al een tijdje een fan van Jan van Herreweghe. Ik heb hem nog nooit persoonlijk ontmoet, maar ik krijg steeds meer het gevoel dat ik hem al goed ken. Dat heeft alles te maken met de wijze waarop deze Vlaamse bibliofiel schrijft over zijn eigen leven als bibliofiel en de observaties die hij doet over boeken, bibliotheken, lezen en bibliofilie in het algemeen.

Op zijn eigen site geeft Jan een aantal biografische gegevens: "Jan Van Herreweghe werd geboren op 28 april 1958 in Matadi (Belgisch Kongo, thans Democratische Republiek Congo). Nadat zijn ouders in 1960 definitief naar België terugkeerden, bracht hij vanaf 1963 zijn jeugd en jongelingsjaren door in Melle, een gemeente van ongeveer tienduizend inwoners ten oosten van Gent. (...) Na een herexamen Nederlands op zeventienjarige leeftijd en de verplichting om in die zomervakantie vijf boeken te lezen en uitvoerig te bespreken, sloeg de vonk voor de literatuur over. (...) Na zijn humaniora koos hij voor een opleiding tot boekhouder omdat hij, omwille van zijn leeswoede (120 à 150 boeken per jaar), een universitaire studie niet zag zitten. (...) Na één jaar boekhouden wist hij al dat hij dat beroep nooit zou uitoefenen. Toevallig las hij in de krant een bericht dat er in Gent een cursus voor bliotheekmedewerker in een openbare bibliotheek zou worden georganiseerd. Dat sprak hem erg aan." Uiteindelijk werd hij bibliothecaris in Harelbeke. Feitelijke informatie die ons helpen om een eerste beeld te vormen. Maar uiteindelijk drukt de schrijver zich uit in zijn boeken en het oeuvre van Jan begint zo langzamerhand een imposant karakter te krijgen. En dat maakt dat ik het gevoel krijgt Jan steeds beter te kennen.

Een paar jaar geleden schreef ik al over Jan toen ik een aantal boeken van hem had gekocht bij De Slegte in Antwerpen. Niet alleen leidde deze aankoop tot een mailconversatie tussen twee bibliofielen, maar Jan was zo vriendelijk om een aantal van zijn boeken naar mij op te sturen. Bijvoorbeeld een gesigneerd en genummerd exemplaar van Het syndroom van Spitzweg, in een foedraal. Dit bood mij de gelegenheid om het reguliere exemplaar dat ik al had door te schuiven naar Perkamentus. Maar het meest bijzondere vond ik dat hij een houten uitgave had gemaakt van zijn boek Manieren van ordenen. Een boekobject, in de vorm van een boek met de titel erop. Een bibliofiele uitgave die niet bedoeld is om te lezen omdat er niks te lezen valt. Ik was erg onder de indruk van dit object. Allereerst omdat het even duurde voordat ik erachter kwam dat dit geen boek was, maar vooral omdat ik het in alle eenvoud erg mooi gemaakt vond. Uiteindelijk is het concept 'manieren van ordenen' een kernprobleem van elke verzamelaar: waar laat ik mijn boeken en hoe orden ik mijn bibliotheek. Dit boekobject maakt die opgave nog moeilijker; uiteindelijk heb ik ervoor gekozen het tussen mijn andere Van Herreweghes te zetten. In LibraryThing was het toevallig mijn 2500e titel die ik invoerde. Dat vond ik wel mooie symboliek: mijn 2500e boek was eigenlijk geen boek. Inmiddels staat de teller op iets boven de 3000. Dat heb ik bij nader inzien best wel snel gedaan...

Alleen al om dit contact en de gulheid van Jan ben ik fan van zijn werk. Maar uiteindelijk gaat het om de inhoud en zijn boeken zijn een feest om te lezen. In feite zijn de boeken van Jan een blog op papier. Hij schrijft over zijn observaties over boeken en lezers, hij haalt boeken aan, verwijst naar schrijvers, uitgevers en lezers en geeft zo elke keer een kijkje in de wereld van de bibliofiel. Dat is wat ik ook doe op dit blog, maar het verschil is dat mjn blog niet is afgedrukt. Wat mij ook aanspreekt in Jan is dat hij schrijft met aanstekelijk enthousiasme en plezier. Zijn liefde voor boeken is groot en dat steekt hij niet onder stoelen of banken. Elk jaar verschijnt er een nieuwe uitgave in de cyclus "Het menselijk tekort bij een teveel aan papier". De titels zijn authentiek: Zot van boeken, Buiten zinnen van leeswoede en Als de tafel wankelt, komt het een boek het meest van pas zijn een paar voorbeelden. Ik kan niet anders dan zijn boeken lezen met een glimlach: wie word er nu niet blij van zoveel enthousiasme? Ik kan alleen maar hopen dat de lezers van mijn blog ook zo'n glimlach zullen hebben als ze een van mijn stukjes uit hebben.

Afgelopen week bedacht ik mij dat ik mijn voorraad Van Herreweghe nodig weer aan moest vullen. Prompt ontdekte ik dat een aantal titels in de ramsj lagen bij De Slegte in Antwerpen. Het gelukkige toeval wilde dat ik toch in Brussel moest zijn, waardoor een tussenstop in Antwerpen mogelijk werd. Zo werd ik de tevreden bezitter van drie nieuwe titels. Maar ik vond het wel bijzonder dat de boeken van Jan verramsjt werden. Het heeft iets tragisch, maar ook iets moois: de schrijver van veel boeken over onder meer het antiquarische boek ligt zelf bij De Slegte. Is dat nu een compliment of juist niet? Ik weet wel dat als mijn eigen schrijfselen ooit bij De Slegte zouden liggen, ik daar zeker trots op zou zijn, zelfs als dat zou betekenen dat mijn uitgever mij gedumpt had. Ik kan alleen maar hopen dat Jan er ook zo over denkt, want ik wens hem veel opgewektheid toe in het voltooien van zijn cyclus, waarvan ik de ontbrekende delen snel hoop te bezitten.

donderdag, april 13, 2017

Forse handtekeningen en praatgrage schrijvers

Ik begon mij een beetje zorgen te maken toen dit jaar de aankondiging van het Feest der Letteren in de Bijenkorf uitbleef. Meestal is dit evenement met zo'n 20 auteurs ijverig signerend aan kleine tafeltjes, waarbij ze om beurten geïnterviewd worden of anderszins een bijdrage moeten leveren, aan het begin van de Boekenweek gepland. Maar na enige dagen F5-'end op de site van de Bijenkorf kwam de aankondiging er toch nog. Met enige opluchting kon ik vaststellen dat mijn verzameling gesigneerde boeken weer een forse uitbreiding stond te wachten.


Connie Palmen tussen de massa
Maar los van de jaarlijkse bijeenkomst in de Bijenkorf was er meer te beleven in de Boekenweek op het vlak van signerende auteurs. Dat begon al in Rotterdam, bij Donner, waar Connie Palmen werd geïnterviewd door Marcel Möring. Dat was een dubbelklapper: niet alleen kon ik door Connie Palmen haar boekenweekessay van dit jaar laten signeren, maar ik moest ook nog een krabbel van Marcel Möring hebben in zijn nieuwste roman Eden. Maar eerst was er een interview, voordat er gesigneerd werd. Marcel Möring besprak met Connie Palmen wat haar visie was op het schrijversschap en de relatie met haar eigen leven. Interessant was dat Connie Palmen schetste dat een schrijver eigenlijk steeds een migrant is, en haar eigen leven achter zich laat. Dat klinkt als een doelbewust achterlaten van wat was. Maar toen Möring doorvroeg over haar social media gebruik, bekende ze dat ze lid was van Facebook om jeugdfoto's uit haar lagere schooltijd te kunnen bekijken. Toen ze die herinnering vertelde begon ze te stralen, wat mij leerde dat dat achterlaten van de eigen historie maar beperkt kan plaatsvinden. Ook vertelde dat ze haar boekenweekgeschenk De Erfenis maar niks vond; boeken behoren niet gratis te zijn maar je behoort ervoor te betalen. Het zal haar goed gedaan hebben dat voor haar essay wel betaald moest worden, al was het maar weinig.

Het was enorm druk bij Donner, maar ik had toevallig strategisch een goede plek uitgekozen; vlakbij de signeertafel. Ik was snel aan de beurt, en nam ook nog even de tijd om door te praten over een paar titels die ik bij me had. Allereerst haar essay Iets wat niet bloeden kan, dat ik recent gelezen had. Dit is een uitgave in het kader van de Maand van de Filosofie, één van de series die ik spaar. Ik vond het een mooi essay over beroemdheden en moordenaars, echt en onecht en hoe dat in het hoofd van stalkers vorm krijgt. In het antiquariaat in Donner had ik ook nog snel een eerste druk van Lucifer gekocht die nu ook met handtekening in mijn kast prijkt.

Nadat ik nog wat had doorgepraat met Marcel Möring, die mij nog kende van mijn huisbezoek aan hem, rende ik naar Den Haag omdat later die middag in Paagman Tommy Wieringa zou optreden. Via het boekenmarktje in de buurt van de Laurenskerk en De Slegte kwam ik op tijd in Den Haag. Daar vertelde de schrijver over zijn nieuwe roman De dood van Murat Idrissi, een prachtig verhaal, waarin migratie een centraal thema is. Grappig dat dit woord weer terugkwam nadat ook Connie Palmen er op haar manier over had gesproken. Wieringa kondigde ook een nieuwe roman aan die in november verschijnt en hij vertelde daarbij op hilarische wijze over veldonderzoek dat hij in Twente had gedaan, met een onvergetelijk bezoek aan een Twentse snackbar waarvan ik benieuwd ben hoe we dat gaan teruglezen.

De auteur met al mijn boeken
Bij het signeren stelde ik mij bescheiden op. Ik had de laatste maanden flink wat boeken van Wieringa gekocht - ik heb de beste man inmiddels compleet in mijn kast staan - en die had ik allemaal bij me. Maar gelukkig was de schrijver zo welwillend om ze allemaal te signeren, waarbij hij per boek nog even de tijd naam om er een kort commentaar op te geven. Bijvoorbeeld bij zijn eerste romans - Amok en Dormantique's manco. Hij vertelde dat hij zijn toenmalige uitgever had verboden er ooit nog een herdruk van te maken. Over Fish pond song verweet hij dat de uitgever er te weinig promotie voor had gemaakt. Een boekje dat hij niet kende was Onderweg in de hertaling in eenvoudige taal. Met veel plezier las hij een stukje eruit voor, zonder zijn eigen zinnen erin terug te herkennen. Terwijl hij zich door mijn stapel boeken heenwerkte, zei hij opgewekt: "het is goed te weten dat ergens in Nederland alles staat".

Een week later was dan toch het langverwachte Feest der Letteren in Amsterdam. Daar kon ik onder meer mijn boeken laten signeren door Rosita Steenbeek, waaronder haar essay voor de Maand van de Spiritualiteit (wederom een serie die ik spaar). Zij vroeg of ik het gelezen had - en dat had ik uiteraard - en daarna hadden we een mooi gesprek over compassie en - wederom - migratie. En hoe dat gaat als minderheden een gezicht krijgen en daardoor de nuance in meningen komt. Ook was daar Herman Koch, aan wie ik onder meer het boekenweekgeschenk van dit jaar voorlegde. Voorafgaand aan mijn bezoekje aan de Bijenkorf had ik in een platenzaak in de Jordaan de CD van de band Donskoy gekocht. Tommy Wieringa maakte deel uit van deze band en daarom hoort deze in mijn Tommy Wieringa-collectie. Toen ik voor Tommy Wieringa stond was het eerste dat hij zei: "Den Haag of Amsterdam, het maakt jou ook niks uit!". Zijn verbazing was groot toen ik de CD van Donskoy liet zien. Aan het tafeltje naast hem zat Griet Op de Beeck, en Wieringa ging vol trots de CD aan haar laten zien, en nam uitvoerig de inhoud van het CD-boekje door, aanwijzend waar hij vermeld stond. De goeddeels zwarte voorkant liet maar een heel klein handtekeningetje toe, maar hij staat er.

Het langste bleef ik echter staan bij de tafel van A.F.Th. van der Heijden, van wie ik een grote tas met boeken bij mij had. Geduldig signeerde hij ze allemaal, met een forse, sierlijke handtekening, datum en plaatsvermelding. Waaronder zijn debuut (als Patrizio Canaponi, uit 1978) en de uitgave van Stichting de Roos De gebroken pagaai. De eerste uitgave van De Roos die door de auteur is gesigneerd! Ik was eerlijk gezegd redelijk verbaasd dat het bij deze grote schrijver zo rustig was. Van der Heijden! Onze grote romancier! Dat het bij Herman Koch druk was begreep ik wel, hij heeft volop in de publiciteit gestaan. Maar de leegte bij Van der Heijden vond ik niet fijn, hoewel ook bij Rosita Steenbeek soms minutenlang niemand was, en bij Thomas Rosenboom evenmin. Ik kon bij Rosenboom nog wel mijn twee versies van boekenweekgeschenk Spitzen laten signeren - het exemplaar met en zonder foto. We raakten nog even in gesprek waarom de versie met foto was afgekeurd. hij wist niet meer precies waarom het was maar vermoedde dat het iets met het papier te maken had. Tot slot was ook Kluun aanwezig. Van hem had ik twee kleine werkjes bij mij: het verhaal Memoires van een marketingsoldaat (uitgegeven door Hertog Jan Bier) en zijn essay God is gek. Kluun vertelde dat hij de Memoires met heel veel plezier had geschreven en dat een prima boekje vond. Dat ben ik met hem eens: het is een leuk geschreven verhaal. Maar meer dan deze twee titels - de eerste kocht ik omdat het meekwam met een verhaal van Tommy Wieringa in een vergelijkbare uitgave, en de tweede omdat ik mijn serie van de Maand van de Spiritualiteit nu eenmaal compleet wil hebben - heb ik niet. Dat Kluun een aardige kerel is staat echter buiten kijf.

Na deze productieve signeerweek constateer ik dat ik inmiddels zo'n 400 gesigneerde titels bezit. Een mooie mijlpaal, met dank aan al die jaren dat de Bijenkorf het Feest der Letteren organiseert. Want dat heeft mij tientallen handtekeningen in mijn boeken opgeleverd.

dinsdag, maart 07, 2017

Van prop naar bibliotheek

Onlangs viel mijn oog op een leuk kaveltje bij Catawiki: een handschrift van Adriaan van Dis, of meer precies een handgeschreven tekst van een lezing van hem uit 1988. Of nog meer precies: twee pagina's van die lezing.

Maar compleet of niet, als verzamelaar van werk van Adriaan van Dis vond ik dat dit niet in mijn collectie mocht ontbreken. De beschrijving bij het kavel klonk al goed:



Toespraak bij de presentatie van de dichtbundel Vanitas van Peter Coret
Adriaan van DIS - Toespraak bij de presentatie van de dichtbundel Vanitas van Peter Coret (op 12 november 1988). Oorspronkelijk kladhandschrift met doorhalingen en correcties - 29,4 x 20,9 cm. - Twee bladen (blad 3 en 4; de rest is door de auteur vernietigd). Verfrommeld geweest (door Van Dis tijdens de lezing, de proppen gooide hij op de grond; de hierbij aangeboden bladen zijn de enige twee die bewaard zijn gebleven, de rest is diezelfde dag nog door Van Dis vernietigd). Niet gesigneerd of gedateerd [november 1988]. Citaat: 'Ik zou mij kunnen verschuilen achter de mannenbroeders, een woord dat de dichter toch moet aanspreken, achter de geest van ingenieur Van Dis, en ik zou zeggen: dit is een onchristelijke bundel. Zachte krachten, alors, maar 'zachte geslachten', die 'opbloeien als een purperen roos' (...)'Bijgevoegd: Peter Coret - Vanitas - Amsterdam, De Woelrat, 1988 - Garenloos - 56 p. - 1e druk. Daarbij: kort, gesigneerd briefje van de uitgevers, Lex Spaans en Michel Vassalucci, aan acteur Henk van Ulsen om hem te bedanken voor diens medewerking bij de presentatie van de bundel. Voorts: fotokopie van een krantenverslag van de presentatie van Vanitas, waaraan Adriaan van Dis en Henk van Ulsen hun medewerking verleenden. Met enkele aardige woorden in handschrift van de dichter.

Ik heb in mijn verzameling al enkele handschriften van Van Dis. Ooit hadden wij een gesprekje tijdens een signeersessie en toen bekende ik dat het gedicht Een nieuwe politiek (uitgegeven door de Volkskrant in 1998 in een oplage van 500) niet had en nergens kon vinden. Spontaan bood hij aan het mij te sturen, en dat deed hij vervolgens. Ik stuurde hem als bedankje een boekje van mijn hand en dat leverde weer een heel aardige kaart uit Parijs (lees het uitgebreide relaas hier).

Maar dit zijn allemaal persoonlijke berichtjes. Iets anders is een daadwerkelijk door de auteur geproduceerde (en kennelijk nooit gepubliceerde) tekst, zoals hier aangeboden. Die hoort natuurlijk in mijn bibliotheek thuis. Zoals bij alle veilingen was vervolgens de vraag: wat ben ik maximaal bereid hier aan uit te geven? Uiteindelijk kon ik het kavel voor 25 euro kopen en dat was ruim beneden mijn maximumbod. Daarvoor kreeg ik dus niet alleen de geschreven tekst, maar ook een mooi dichtbundeltje van de inmiddels overleden Peter Coret (pseudoniem van Cees van der Pluijm). Uitgeverij de Woelrat was de uitgeverij van de intussen ook al overleden Michel Vassallucci, later oprichter van uitgeverij Arena en na zijn dood geëerd met de naam van uitgeverij Vassallucci. Van die laatste uitgeverij heb ik onder andere een hele serie - intussen gesigneerde - boeken van Meir Shalev in de kast staan.

Ik kon mijn kavel ophalen bij Fokas Holthuis in Den Haag. Daar werd ik allerhartelijkst ontvangen, temidden van de ruime voorraad boeken die ik alleen kende van de prachtige nieuwsbrieven die Fokas Holthuis en Paul Snijders wekelijks rondsturen. Het is altijd weer geweldig om met boekenliefhebbers te praten. We delen een passie en kunnen genieten van al het moois wat de boekdrukkunst ons heeft gebracht. Fokas en Paul waren er en ook Nick ter Wal was aan het werk in het antiquariaat. Het vleide mij dat zij mijn blog kenden. Ze wisten dat ik intussen een incunabel op de kop had getikt en een eerste druk van Nescio's debuut. Paul Snijders drukte mij een overzicht van de incunabelen die hij te koop in handen, om thuis bij te watertanden. Ik vond het bijzonder dat er een dergelijk ontvangstcomité was voor een aankoop die bruto 25 euro was (de veilingkosten moeten er immers nog af). Maar het gaat niet om duur of goedkoop, het gaat erom dat een uitgave op de juiste plek in iemands bibliotheek is gekomen. Later zag ik trouwens dat dit kavel eerder in een nieuwsbrief had gestaan voor €75.

Fokas wist nog iets meer over de herkomst van dit handschrift te vertellen. Hij was zelf bij deze boekpresentatie aanwezig. Van Dis las de toespraak voor en gooide vervolgens de proppen op de grond. Twee van de vellen werden diezelfde dag verbrand, maar deze twee zijn behouden gebleven. Het oprapen van de proppen mocht natuurlijk niet, maar het gebeurde toch. Om de tijd te schetsen: het was in de periode dat van de toen 42-jarige Van Dis het boek Zilver verscheen, 5 jaar na zijn debuut Nathan Sid maar nog ruim voor het verschijnen van Indische duinen. Maar al met al toch al weer bijna 29 jaar geleden. En al die 29 jaar lagen deze twee velletjes ergens opgeslagen voordat ze naast alle andere Van Dis-publicaties in mijn kast terecht kwamen. Totdat ze eindelijk thuis kwamen. In de bundel van Coret staat trouwens de mooie dichtregel "op dood rijmt vaak alleen maar dood". Te zien is dat Van Dis op een apart velletje de oogst uit een rijmwoordenboek heeft opgeschreven: alle woorden die ook rijmen op dood. Rood, malloot, floot, halfdood, kroot... Ik denk dat Peter Coret dolblij is geweest met deze aanvulling op zijn verzuchting in deze dichtbundel.

Hoe dan ook, behalve het ontvangstcomité en het uitwisselen van de boekenliefde was het ook in andere opzichten een gul bezoek: ik werd volgestopt met een paar mooie catalogi en andere informatie van het antiquariaat en ik was daar een beetje verbouwereerd over. Ik dacht te komen voor twee velletjes papier en een dichtbundeltje en ik wandelde met een forse stapel drukwerk naar buiten. Eén van de leukste dingen die ik kreeg was het boek Lagere aap. Het leven van Kees Lekkerkerker, geschreven door Menno Voskuil in opdracht van antiquariaat Fokas Holthuis (en nog steeds daar te koop) ter gelegenheid van de overdracht van het Slauerhoff-archief van Lekkerkerker aan het Nederlands Letterkundig Museum. Het boek is een prachtige levensbeschrijving van Lekkerkerker, die zijn leven doorbracht in de literatuur, voortdurend bezig was met initiatieven om in de literatuur zijn brood te verdienen en in het bijzonder om uiterst precies al het werk van Slauerhoff te bezorgen. Ondanks dat hij bekendheid heeft gekregen met zijn werk voor Slauerhoff en ondanks dat hij talloze auteurs en uitgevers persoonlijk kende, heeft hij zijn leven lang moeite gehad om ruim zijn brood te verdienen. Maar ik heb dit eerbetoon aan hem met veel genoegen gelezen en ik ontdekte pas thuis dat dit boek prima past bij de fraaie Slauerhoff-catalogus van Fokas Holthuis die ik ook in mijn handen gedrukt had gekregen.

En zo was ik die middag een paar mooie aanvullingen op mijn bibliotheek en een goede herinnering rijker. En dat is waar bibliofielen het voor doen.  

maandag, januari 30, 2017

Kingdom of blogs

Ik loop wat achter met het lezen van boeken in mijn favoriete categorie "boeken over boeken" maar onlangs was ik dan toch toe aan het lezen van Wim Huijser's Kingdom of Books. Dit boek is een geschiedenis van het boekendorp Hay-on-Wye in Wales en in het bijzonder over de man die het concept boekendorp tot leven bracht en anderen inspireerde om hetzelfde te doen: Richard Booth. (Wiens leiderschap niet door iedereen werd gewaardeerd en daarom is hij in 2009 feestelijk onthoofd). Maar het boek gaat ook in op de historie van het dorp en de markante figuren die daar in het verleden gewoond hebben.
Al met al een lezenswaardig boek over de vele kanten van een dorp waar ik dringend naar toe moet. Maar tot mijn verrassing vond ik achterin ook een lijst met boekenblogs die de schrijver aanbeveelt ("de meest interessante blogs"), als handreiking aan bestaande en aanstormende bibliofielen. Ik sta als tweede op die lijst vermeld. Mijn ego vond dat natuurlijk erg fijn, maar ik had daarna wel twee vragen.

Allereerst: hoeveel lezers van dit blog heeft het boek van Huijser opgeleverd? Het boek is gepubliceerd in juni 2007 en toen was ik pas drie jaar aan het bloggen. Sowieso best een goede prestatie om dan al op deze manier bekend te zijn. Ik had in die periode o.a. een stukje over bibliofagie en Owen Gingerich geschreven, Maar het betekent ook dat ik al tien jaar onwetend ben van van alle lezers van dit blog die na het lezen van het boek van Huijser mijn url hebben ingetypt. Met enige vertraging daarom bij deze alsnog: hartelijk welkom, en fijn dat jullie er zijn!

De tweede vraag is: hoe is het nu eigenlijk met de bloggers op het lijstje van Huijser? Er staan 29 url's op deze lijst, waarvan er 28 blogs zijn. Eentje is namelijk mijn - helaas niet zo goed bijgehouden - lijst met boekenlinks op boek.favos.nl. Van de 28 blogs kan ik het volgende overzicht maken:
  • Een zestal blogs publiceert nog regelmatig: mijn eigen boekenblog natuurlijk, en verder boekendagboek, boekendingen, boekenliefhebber, boekenwijs, the Millions,
  • Eén blog publiceert nog, maar op een andere plek: papierenman
  • Er zijn zes blogs die nog bestaan maar de laatste tijd (maanden/jaren) jammer genoeg niet meer publiceren: boekengek, bibliodyssey (hopelijk heeft dat niks te maken met het feit dat de url niet goed gespeld staat in het boek), ricksbooks, booklust, yvesjoris/lettergoesting, occamsrazorlibrary
  • En dan zijn er 15 blogs die niet meer bestaan en waarvan de url niet meer werkt of niks meer met boeken te maken hebben: bibliofilos, bibliophilebullpen, peppiekokkie, boekenkastfoto, boekenrijk, boekenwurm, boxofbooks, depapierenwereld, kapitein, literatuuraire, lonkendeletters, rarebooksnews, schrijversinfo, uitdekast, bookaholic

Dat betekent dat 21 van de 28 blogs er min of meer mee opgehouden zijn. Driekwart van de bloggers is binnen tien jaar gestopt. Dat klinkt best dramatisch en dat is het misschien ook wel. Het feit dat een boekenblogger stopt is erg en levert bij mij weemoed op, net zoals wanneer boekhandels en antiquariaten sluiten. Een teloorgang van het vertrouwde; zo lees je regelmatig hun berichten en zo zijn ze er ineens niet meer en is het voorbij. Maar aan de andere kant zijn er ook bloggers bijgekomen en worden er nog steeds wekelijks mooie blogs over boeken en schrijvers gepubliceerd. Een aantal daarvan staat in de rechterkolom van dit blog. En er zijn in elk geval 7 blogs die het al meer dan een decennium volhouden. Zoals er ook nog steeds heel veel boeken verschijnen en boekhandels in nieuwe vormen hun plek innemen.

Ik was zoals gezegd nogal verrast toen ik mijn blog zomaar in dit boek zag staan. Ik had daarom nog een derde vraag tot slot: zouden er nog meer plekken zijn waarop dit blog wordt genoemd behalve natuurlijk als link op de websites van vrienden? Ik heb geen beeld van alle boeken die mijn blog op een lijstje in de bijlage hebben gezet of er anderszins de loftrompet over laten klinken, maar toen ik even googlede vond ik een hele bijzondere andere vermelding: op de website van De Boekerij, bij een boek van Mila van Oosten, lijkt het alsof ik als bron genoemd word met de opmerking "Niet meer weg te leggen". Ik kan met de hand op mijn hart zeggen dat ik nog nooit zelfs maar in de buurt ben geweest van een boek van Mila van Oosten - misschien ten onrechte, dat laat ik in het midden - dus ik heb er in elk geval nooit een mening over gehad. Het lijkt mij ook niet mijn genre. Maar kennelijk was ik voor de Boekerij zo'n betrouwbare naam dat ik als referentie bij dit boek kan worden gebruikt, ook al is het iets wat ik niet heb gezegd. Nader onderzoek wees uit dat er een recensieblog is (The book girls) die mijn url gebruikt, maar dan met een T ervoor. Waarom? Ik heb geen idee. Maar zij recenseren inderdaad boeken in het genre waar Mila van Oosten tussenpast. Helaas is ook dit blog onlangs gestopt. Weer eentje minder.

Ik wens Mila van Oosten desondanks.een hoge oplage toe mede door mijn niet gegeven aanbeveling. Voor al mijn andere lezers: schrijf over mij in uw boek en ik beloof dat ik er eerder dan na 10 jaar een berichtje over zal schrijven op dit blog.

update 4 februari:
De makers van de boekensite Hebban.nl hebben ook een lijst met blogs gemaakt. Zij hebben "het Nederlandstalige boekbloggerslandschap in kaart gebracht". Ik ben vereerd dat ik ook op dat lijstje sta met de positieve opmerking "Leuk aan dit boekenblog is het persoonlijke tintje dat aan de blogposts is gegeven". Voor alle lezers die via hebban bij mij zijn gekomen: welkom!

donderdag, januari 19, 2017

Ik zie (weer) dubbel

Meer versies van hetzelfde boek... elke bibliofiel heeft daar last van. Recent schreef Danny Habets er nog een tweedelige serie over (deel 1 en deel 2), Perkamentus verklaart zichzelf over dit fenomeen en ook ik schreef er al bijna 12 jaar geleden al eens over. Kortom: dubbele exemplaren in een bibliotheek zijn van alle tijden. Afgelopen periode heb ik wederom een dubbel exemplaar gekocht, en voor een forse prijs trouwens. Maar eerst iets over mijn dubbele exemplaren.

Ik merk dat ik in de loop van de jaren veel makkelijker ben geworden met het kopen van 'dubbels'. Want als er één schaap over de dam is... Maar het komt vooral omdat ik de uitvoering van het boek steeds belangrijker ben gaan vinden. Ik heb dubbele exemplaren omdat verschillende versies waardevol voor mij zijn: de uitvoeringen zijn bijzonder genoeg om apart te bezitten, exemplaren zijn gesigneerd of genummerd, soms heb ik er ook sentimentele gevoelens bij. Of gewoon hebberige gevoelens. Kortom, ik weet altijd wel een reden te vinden om een boek toch te houden als het een dubbel exemplaar is omdat ik hetzelfde boek al in mijn kast had.

Als ik kijk in mijn catalogus op LibraryThing dan is daar een handige functie 'work multiples'. Ik zie daar dat er 69 titels zijn die ik meer dan één keer in mijn bibliotheek heb. Koploper is Philobiblon van Richard de Bury, waarvan ik 8 exemplaren heb, die ik allemaal in één keer kocht op de veiling bij Bubb Kuyper. Hieronder zitten een Zweedse en een Deense versie, maar ook twee genummerde versies, de eerste Amerikaanse vertaling en een paar simpelweg hele fraaie uitvoeringen. Ik zou niet uit deze exemplaren kunnen kiezen als ik werd gedwongen er één weg te doen.. Sterker nog: zodra ik de uitgave van Philobiblon van de Carbolineum Pers voor een beetje schappelijke prijs zie, sla ik toe en dan heb ik er 9.

Verder heb ik - als ik een beetje smokkel - zowel Titaantjes als De Uitvreter van Nescio 7 keer. Elk heb ik 3 keer afzonderlijk (bijvoorbeeld in de door Joost Swarte geïllustreerde uitgave, en als audioboek) en daarnaast 4 keer in combinatie met elkaar en het verhaal Dichtertje. Daarbij mijn grote trots: de allereerst druk van dit gezamenlijke werk, gerestaureerd en wel. Maar ook de uitgave van Stichting de Roos en de facsimile van de tweede druk met de illustraties van Johan Eshuis. Ik zoek nog de originele tweede druk uit 1933 en als ik die heb, dan heb ik er acht.

Van enkele uitgaven in het kader van Nederland Leest bezit ik 6 exemplaren: Erik of het klein insectenboek en Een vlucht regenwulpen. In beide gevallen omdat ik alle verschillende versies van het omslag wil hebben, maar ook de Groot Letter uitgave en eventuele andere versies. In deze gevallen levert dat 6 exemplaren op. Verder heb ik ook de meeste provinciale uitgaven van de uitgave van 2015, toen A.L. Snijders de mooiste korte verhalen uitzocht. Maar elke uitgave had een paar unieke verhalen per provincie, daarom tellen deze niet als dubbels want het zijn daardoor afzonderlijke werken. Overigens zoek ik nog Drenthe, Friesland en Zeeland, dus als iemand die heeft liggen....

Daarnaast zijn er nog een heleboel titels die ik 3 tot 5 keer heb. Zoals mijn drie Caesarions van Tommy Wieringa: de eerste druk, de 'uncorrected proof' van de Engelse editie (gekocht bij The Strand) en de prachtuitgave van Pau Groenendijk. En drie keer Blokken van Bordewijk: de eerste druk, de mooie uitgave van ontwerper Frans de Jong en de facsimile van de eerste druk.

Maar vorige maand kwam er dus nog een dubbel bij. Ik heb in dit blog jaren geleden uitvoerig verslag gedaan van mijn zoektocht naar de speciale uitgave The Shell van Adriaan van Dis, uitgegeven door De Koninklijke Shell bij het afscheid van Loe van Wachem. Uiteindelijk kreeg ik naar aanleiding van mijn blogberichten een mailtje van een lezer die het aanbood en voor 60 euro was het van mij, in mooie staat en gesigneerd. Maar wat ik nooit had gedacht was dat er ook nog een Nederlandse versie van dit boek was gemaakt, met de titel "De schelp". Deze stond ineens op Catawiki en toen ik dat zag kreeg ik iets verbetens over mij: ik moest en zou dit boek hebben. Lang geleden leerde ik al uit de verhalen van Boudewijn Büch dat je een kans op een bijzonder boek nooit moest laten lopen, want deze kans is er maar één keer. En zeker omdat ik deze versie nog nooit eerder had gezien, schat ik de kans om er nog een te vinden bijzonder klein.

Er ontstond een klein biedoorlogje met een andere liefhebber van Van Dis. Misschien dezelfde die een paar weken daarvoor mijn dubbele exemplaar van de Stichting de Roos-uitgave Kleurlijn voor 160 euro kocht (terwijl ik er zelf 75 voor had betaald bij Burgersdijk en Niermans in een lot met nog meer boeken)? Hoe dan ook, gelukkig eindigde dit biedoorlogje eerder dan die andere en voor 90 euro (exclusief veilingkosten) was het boek van mij. Eveneens gesigneerd en in vrijwel dezelfde uitvoering als de Engelse. Trouwens: de reden dat ik mijn dubbele Kleurlijn verkocht is dat ik meer versies van een boek niet erg vind, soms zelfs gewenst, maar meer identieke versies hoeft niet.

Al met al heb ik zo 150 euro betaald voor deze twee uitgaven van Van Dis. Zijn ze het waard? Dat is toch geen vraag om aan een bibliofiel te stellen. Kijk ze nu eens naast elkaar in mijn kast staan... het maakt mijn Van Dis collectie nog unieker dan het al is. Ik streel mijzelf zelfs met de gedachte dat ik de uniekste Van Dis collectie van Nederland heb... Er is namelijk geen uitgave van Van Dis die ik niet heb, sterker nog: ik heb zelf meer uitgaven van Van Dis, dan Van Dis. Het brengt de wereldvrede niet dichterbij en verder koop ik niks voor deze gedachte, maar ik vind het desondanks een prettige wetenschap.