68 - Vakantieblog 1: Weimar + Ilmenau = Goethe

Weimar is inderdaad een uitzinnig mooie stad. Mij overkwam wat ik ook had in Praag: bij elke hoek die je omgaat word je overweldigd door de prachtigste gebouwen. En niet alleen de gebouwen zelf zijn schitterend, maar wie goed kijkt wordt verrast door de vele mooie details op de gevels. En dan de binnenkant: beroemde bibliotheken, musea, concertzalen, werkruimtes, kerken... En alles ademt Goethe: Goethe is Weimar en Weimar is Goethe. Veel is naar Goethe vernoemd, overal staan afbeeldingen en standbeelden van hem en talloze citaten zijn op de muren geschreven.

Gelukkig is er in Weimar ook nog wat aandacht voor anderen: Schiller natuurlijk, de reformator Herder, de schilder Cranach, Liszt, Bach om er maar een paar te noemen.
Maar de Goethe-gekte overheerst en dat geldt voor heel Thüringen: elk dorp heeft in deze streek zijn Goethestraße natuurlijk, alsmede talloze pleinen, gebouwen, winkels en restaurants die naar hem vernoemd zijn of waarop trots vermeld staat dat hij er woonde, sliep, at, boodschappen deed of naar gekeken heeft.

Wij zaten in Ilmenau en ook daar is Goethe niet van de lucht. Vol trots vertelt de informatiefolder dat Goethe er wel 28 keer verbleef en aan zijn vriend Herder schreef hoe mooi het er was.
In Ilmenau is bijvoorbeeld ook het Goethehäuschen (je komt er uiteraard via de Goethe Wanderweg) - waar hij zijn Wandrers Nachtlied in 1780 op de muur schreef. Toen heette het nog niet Goethehäuschen natuurlijk, maar was het een eenvoudige Jagdhütte.

De oorspronkelijke hut is afgebrand in 1870 maar in 1874 mét handgeschreven gedicht op de muur netjes nagemaakt. Sindsdien heeft elke toerist die een viltstift kan vasthouden ook zijn naam achtergelaten in, op, onder of naast het huisje. Het ziet er dan ook niet meer uit. Maar het Wandrers Nachtlied vind je nog overal in Ilmenau en wijde omgeving:
"Über allen Gipfeln ist ruh,
in allen Wipfeln spürest du
kaum einen Hauch;
die Vögelein schweigen im Walde.
Warte nur, balde ruhest Du auch."



Maar aan de toeristen is gelukkig gedacht. Voor de liefhebber is het gedicht in 35 talen vertaald, waaronder Armenisch, Thais, Dioula (Burkina Faso), Fins:
"Toinen yölaulu.

Vuorten yllä rauha on sees;
ei liiku lauha henkäys ees,
ei riemukkaat soi laulelot latvojen alta.
Kohta jo, malta,
myös levon saat."

en Turks:
"Gezginin Gece Şarkısı

Bütün yücelerde sessizlik.
Yok bir soluk bile ağaç doruklarında,
Susuyor ormanda öten kuşlar;
Çok geçmez, bekle
o sessizlik saracak seni de."

Goethe doorbreekt alle grenzen!

57 - Een extra paar ogen

Voor wie het ontgaan is: de weken van het reisboek zijn losgebarsten, en al weer bijna voorbij. Deze weken worden minder uitbundig gevierd dan de ook door de CPNB georganiseerde (kinder)boekenweek of de maand van het spannende boek, maar lijken zo langzamerhand toch een blijvertje. En ook deze keer wordt de lezer verblijd met een geschenk:

Zoals de CPNB zelf schrijft: "tijdens de Weken van het Reisboek krijgt u van uw boekhandel een gratis almanak: Duitsland in boeken. Met medewerking van Geert Mak (fragment uit In Europa) en Nelleke Noordervliet (fragment uit Een plaats van geestdrift). Een boekje exclusief over één land. Boordevol boekentips, zowel fictie- als non-fictie. Met boeken over architectuur, koken, kunst en schrijvers. Maar ook met de leukste romans, biografieën en gedichtenbundels. En met leuke weetjes en tips (beluister, bekijk, eet, drink)." Het is inderdaad een leuk bladerboek geworden. Deels gerangschikt per gebied, zoals de Harz waar ik vorig jaar vakantie vierde (en waar o.a. de Reistaferelen van Heinrich Heine worden aanbevolen) en deels per thema, zoals strips (waarbij o.a. Asterix en de Goten voor wordt aanbevolen). Maar naast de onvermijdelijke reisgidsen heel veel interessante andere boeken. 

Hoewel ik geen categorie-4 verzamelaar ben van CPNB-uitgaven (zie mijn post over de boekenweek) loop ik ook niet weg voor de cadeautjes van deze organisatie. Ik liep al een paar dagen te dubben wat ik nu weer voor boek zou kopen om aan dit geschenk te komen. Want je moet wel eerst 12,50 uitgeven om het te krijgen. Maar ik werd verrast. Mijn grote liefde bleek inmiddels zo goed op de hoogte van mijn wensen dat zij nog voordat ik erover was begonnen het met de plaatselijke boekhandelaar op een akkoordje had gegooid. Zij bestelde een boek voor een ander, en kreeg het geschenk alvast mee. Voor mij, mooi ingepakt en met een briefje: "doe veel inspiratie op". Dit jaar gaan wij vakantie vieren in de buurt van Weimar, en onvermijdelijk worden er vier boeken van of over Goethe aanbevolen. Die zal ik dan toch maar gaan lezen. Misschien kan ik zelfs nog de bibliotheek bezoeken waar vorig jaar de afschuwelijke brand was, zie mijn post van 3 september 2004.  Voor wie geen grote liefde heeft of anderszins zonder dit gidsje door het leven gaat: geef nog voor 25 mei 12,50 uit aan Nederlandse boeken en krijg dit moois.