263 - Kringloopvondst

Ik ben wel eens wat jaloers op Perkamentus, en dan vooral op zijn regelmatige 'kringloopvondsten'. Hij bevindt zich in een omgeving met een aantal kringloopwinkels waar nog wel eens wat te vinden is (of hij heeft een geoefend oog om mooie dingen te vinden. Vermoedelijk beide) en dat levert mooie vondsten op. Ikzelf moet het doen met een aantal kwaliteitsarme kringloopwinkels die natuurlijk hun schappen met boeken hebben, maar waar toch niet veel meer te vinden is dan gebutste paperbacks uit het laatste decennium en de onvermijdelijke rij met Ludlums en Konsaliks.

Maar onlangs kon ik toch een mooie vondst bijschrijven in mijn bibliotheek. Ik kuierde op een goede dag door het Statenkwartier in Den Haag en in de buurt van de Willem de Zwijgerlaan zag ik een pandje dat de naam 'Boeken Outlet' droeg. Het had een beetje het karakter van een tijdelijke winkel, maar in de etalage zag ik geen onaardige boeken en dus besloot ik daar mijn geluk te beproeven.

Ik kreeg de indruk dat het een soort filiaal van het nabijgelegen Paagman was, waar overtollige voorraden oudere boeken werden verkocht, maar wel voor hele fijne prijsjes. Er was een kast met antieke werken en daar zag ik een paar voormalige Slegte-titels, dus een deel van de boedel oude boeken van De Slegte was hier naartoe gekomen.

Maar in de kasten zelf was het nodige te doen en al snel vond ik voor een euro een klein werkje van Jan Greshoff: Onpractische en belachelijk idealistische brief aan een boekdrukker. Een jaarwisselingsgeschenkje uit 1985 in een oplage van 600. Een leuke aanwinst voor mijn verzameling 'boeken over boeken' voor een euro, en tevens een bijdrage aan mijn verzameling jaarwisselingsgeschenken..

Voor een tweede euro vond ik het boekje met de 4/5 mei lezingen uit 2015. Elk jaar worden de lezingen van de dodenherdenking en Bevrijdingsdag gepubliceerd in een klein boekje. Dat is een verzamelwaardige reeks, al zeg ik het zelf en ik laat deze dan ook nooit liggen als ik ze vind. In de eerste jaren werden de boekjes gepubliceerd door diverse uitgevers, later door de CPNB. Talloze literaire auteurs hebben hierin meegewerkt: Harry Mulisch in 1992 (Op de drempel van de geschiedenis), Jeroen Brouwers (Steeds dezelfde zon), Adriaan van Dis, F. Springer, Geert Mak, Bernlef, etc. Behalve de uitgave uit 1993 (Maarten Schakel - Kiezen en delen: wie helpt mij aan dit onvindbare werkje?) heb ik de hele serie compleet. In een aantal gevallen gesigneerd, soms in de gebonden uitgave in plaats van de paperback, maar het is een fraai rijtje. Alleen ben ik te lui om elk jaar een nieuw boekje te bestellen bij het Nationaal Comité 4 en 5 mei, dus wacht ik tot ik er tegenaan loop in - bijvoorbeeld - een kringloopwinkel. En dit keer lag het in Den Haag op mij te wachten. Overigens zijn alle lezingen ook online te vinden: de 4 mei lezingen staan hier, en de 5 mei lezingen hier.

Maar de mooiste vondst deed ik omdat ik intussen een geoefend oog heb om tussen allerlei gewone boeken de bijzondere eruit te vissen. Ineens viel mijn oog op een klein werkje in een mooi omslag. Het bleek de Stichting de Roos uitgave van Maurice Gilliams te zijn: Winter in Antwerpen, uit 1967. De genummerde uitgave voor een royale 2,5 euro. Een ouderwetse rijksdaalder, als je dat begrip nog mag gebruiken in de eurotijd. Het gemarmerde omslag ziet er fraai uit, maar ik ontdekte wel dat er kennelijk veel verschillende omslagen bestaan: als ik de beschikbare uitgaven van dit boek op internet bekijk zie ik andere omslagen dan de mijne. Kennelijk was er bij De Roos nog ruimte om de 175 exemplaren ook nog in een aantal verschillende omslagen te binden. Maar het is één van de doelen in mijn bibliofiele leven om alle uitgaven van De Roos te verzamelen, dus ook deze liet ik mij goed smaken. Los daarvan vind ik het fijn om dit werk van Gilliams te hebben. Ik weet nog dat ik jaren geleden het postuum gepubliceerde boek Gregoria of een huwelijk op Elseneur las, waarin Gilliams terugblikt op zijn desastreuze huwelijk met Gabrielle Baelemans. Ik was erg onder de indruk van de stijl van Gilliams en zijn woordgebruik en de inhoud van dit boek, en heb hem sindsdien altijd een bijzonder auteur gevonden. Ik heb Gregoria nog vaak aanbevolen aan andere lezers voor als zij een ontwrichtend boek wilden lezen.

Bij de kassa van de Boeken Outlet pakte ik nog voor een euro de luxe Nederland Leest-uitgave van Maarten het Hart's Een vlucht regenwulpen mee (met - zoals later bleek - een onverwijderbare en lelijke prijssticker op het omslag. Welke psychopaat levert dergelijke stickers aan boekhandels?) maar naast de vier verschillende paperbackuitgaven van destijds heb ik nu ook de gebonden editie.

En zo verliet ik fluitend deze boekenoutlet, 5,5 euro armer maar een paar mooie uitgaven rijker. En eindelijk weer eens een profijtelijk kringloopbezoek - hoewel deze winkel technisch gesproken geen kringloopwinkel is. Maar wat doet het ertoe - als ik maar van boeken word voorzien!

184 - Feest der Letteren (♀)

In mijn vorige bijdrage had ik iets geschreven over de bezoekers van het Feest der Letteren in de Bijenkorf. Zoals beloofd deze keer iets over de aanwezige auteurs.

Zoals ik vorige keer al schreef, was het niet al te druk in de Bijenkorf. Dat bood de gelegenheid om met verschillende auteurs een praatje aan te knopen.

De eerste bij wie ik aan het tafeltje schoof was Rosita Steenbeek. Zij stond vlak bij de roltrap en er was niemand bij haar tafeltje. Terwijl ze een gebakje at legde ik mijn boeken voor haar neer. We begonnen een praatje over haar aanwezigheid in de Bijenkorf. Ik zei dat ik wel eens medelijden had met de auteurs, want die staan maar achter hun tafeltje de hele tijd handtekeningen te geven. Maar zij verzekerde mij dat ze het leuk vond: "We staan hier immers vrijwillig, het is niet verplicht. En het geeft de kans mijn collega's weer eens te zien - het zijn allemaal vrienden van me." Ze vertelde verder dat ze onlangs op reis was in Israël en de bezette gebieden, onder andere in aanwezigheid van Antoine Bodar (een tv-verslag van dit bezoek staat trouwens hier). Ik gaf aan dat het me geen straf leek om met Bodar op reis te zijn, maar ook Bodar bleek een goede vriend van Steenbeek: "In Rome is het mijn buurman!". Verder vertelde ze dat ze tijdens die reis opeens verlammingsverschijnselen kreeg. Als je goed keek dan zag je dat haar mond nog een beetje trok. Hoe het precies zat weet ik niet meer, maar volgens mij was de broer van de tolk neuroloog in het ziekenhuis in Betlehem, en daardoor kon ze snel geholpen worden. Een scenario dat op zichzelf al een boek waren.
Ze vertelde daarnaast nog wat dingen die volgens mij persoonlijk waren, dus die vermeld ik hier niet. Maar wat is ze een spontaan en prettig mens!

Mijn volgende stop was bij Nelleke Noordervliet. Ik legde mijn hele stapel boeken voor haar neer. Ik denk dat ik van haar de meeste boeken bij me had. Ze was verrast door het zien van een paar niet zo gangbare titels. Zoals deze en deze. Ik vertelde over mijn voorliefde voor obscure (d.w.z. in oplage beperkte) uitgaafjes. En over mijn vondsten op de uitverkooptafels van boekenmarkten, waar soms de mooiste boekjes op een betere plek liggen te wachten. Ik verklaarde me bereid me over hen te ontfermen en ze een goed thuis te bieden. Ze moest er om lachen - "net alsof je je ontfermt over asielkatten", zei ze. En dat is ook zo: ik kan "asielboeken"  niet laten liggen. En ik ben blij dat een paar van deze verschoppelingen nu de erkenning hebben gekregen van de handtekening van hun auteur. Bij thuiskomst bleek helaas dat ik één boek niet door haar had laten signeren, in mijn volle tas had ik deze over het hoofd gezien. Hopelijk is ze er volgend jaar weer bij!

Vervolgens was daar Tessa de Loo. Van Tessa de Loo had ik maar drie schamele werkjes. Een boekenweekgeschenk, uiteraard een literair juweeltje en een lezing in het kader van dodenherdenking. Ik schaamde me bijna om ze neer te leggen, maar ik heb haar andere boeken simpelweg niet en ze waren ook niet beschikbaar bij de Slegte, anders had ik ze wel gekocht. Ik zoek trouwens al jaren naar een mooie eerste druk van De Tweeling, maar dat terzijde. Toch zat Tessa de Loo er verder niet mee. Ook zij vond het leuk om de 'kleinere' boekjes te signeren. Bij het literair juweeltje stond ze wat langer stil. Ze vroeg of dit nu een zeldzaam boekje was. Ik vertelde dat het een uitgave van Bruna was, en dat ze volgens mij in grote oplages worden gemaakt. Alleen is elk deeltje maar één maand verkrijgbaar. Maar echt zeldzaam zijn ze niet. Het viel me op dat ze eigenlijk niet goed wist hoe het werkte met zo'n literair juweeltje. Niet dat je per se alles hoeft te weten, maar toch had ik verwacht dat ze als auteur wel zou weten dat het een speciale uitgave van Bruna was. Of loopt alles via de uitgever en wordt ze er verder eigenlijk niet bij betrokken?

Ik merkte dit laatste ook bij enkele andere auteurs. Ze reageren eigenlijk allemaal positief op zo'n Literair Juweeltje, maar hebben er niet altijd een beeld bij wat voor soort uitgave dat is.

Dat geldt dan weer niet voor Marion Pauw, die het verhaal Lolliepop had geschreven. Dit was ook de enige titel die ik van haar had, en ook bij haar voelde ik me wat beschaamd. Maar dat hoefde niet. Ze keek me indringend aan en vroeg me of ik het een goed verhaal vond. En ik beaamde dat ik dat vond (gelukkig wist ik nog waar het over ging!), dat ik het knap vond dat ze in zo'n kort aantal pagina's toch een afgerond verhaal kwijt kon. Ze vertelde dat ze er zelf ook tevreden over was, dat ze dit eigenlijk een van haar meest geslaagde werken vond, "en als ik het niet goed zou vinden, zou ik dat ook eerlijk zeggen". Een mooie opdracht met handtekening was mijn beloning.

Wie volgens mij de meeste tijd nam voor haar lezers, was volgens mij Lulu Wang. Ik heb een half uur in de rij gestaan, en voor mij waren maar vijf mensen. Maar iedereen kreeg haar volle aandacht, en niet alleen dat: voordat zij signeerde, observeerde zij de bezoeker en die kreeg dan van haar een persoonlijke spreuk mee. Ondertussen werd zij door van alles en nog wat afgeleid, zodat elk gesprek minstens drie keer overnieuw moest (en elke observatie van de bezoekers dus ook). Zo was er een fotograaf die haar steeds op de foto zette. Op een gegeven moment liet ze hem weten dat hij absoluut haar schoenen moest fotograferen, want die waren echt heel bijzonder. Dat deed hij - de schoenen van Lulu Wang werden voluit op de foto gezet. Maar Lulu Wang is een hele innemende vrouw, die echt contact wil maken met haar lezers. Dat valt in haar te prijzen - ze is onvermoeibaar en echt heel positief en op anderen gericht. Iedereen liep met een grote glimlach bij haar tafeltje weg.

Natuurlijk waren er niet alleen vrouwelijke auteurs aanwezig in de Bijenkorf. In mijn volgende bijdrage doe ik verslag van de ontmoetingen met de aanwezige mannelijke auteurs.

130 - CPNB in Ermelo: een nieuwe deelverzameling is geboren

Om verschillende redenen vind ik Ermelo een leuk dorp. Er woont bijvoorbeeld familie van mij. Maar ook heel belangrijk is dat er een heel erg fraaie boekwinkel aanwezig is: Riemer en Walinga. Het is een boekwinkel met een prachtig interieur en een hele rustige sfeer. En ze hebben een goede collectie boeken. Wat ik zelf erg fraai vindt zijn de etalages: deze worden vaak op kleur ingericht en dat geeft een mooi effect. Niet voor niets is Riemer één van de boekhandels die is opgenomen in het mooie bladerboek Boekhandels in beeld dat dit jaar werd uitgegeven door de Nederlandse Boekverkopersbond.

Het fijne aan Riemer is dat ze één keer per jaar uitverkoop hebben. Op die momenten weet ik steeds de hand te leggen op mooie literaire uitgaven, waar kennelijk in Ermelo verder geen belangstelling voor is. Ik vraag me af waarom men dat soort dingen dan inkoopt, maar het feit dat ik ze vervolgens in de uitverkoop kan meenemen, is wat mij betreft voldoende rechtvaardiging.

Afgelopen week was het een CPNB-dagje in Ermelo. Ik vond allereerst drie uitgaven van de jaarlijkse 4- en 5 mei bijeenkomsten. Op 4 en 5 mei worden ter gelegenheid van de herdenking en de viering diverse voordrachten gehouden. De organisatie is in handen van het Comité 4 en 5 mei. Bij de herdenking op 4 mei wordt een literair auteur gevraagd voor een lezing over het thema herdenking. Ook wordt vaak een speciaal gedicht ter gelegenheid van de herdenking geschreven. De afgelopen jaren hebben bijvoorbeeld Jessica Durlacher, Adriaan van Dis, Geert Mak, Anna Enquist en Tessa de Loo dergelijke lezingen gehouden.

De toespraak op 5 mei gaat over het thema vrijheid en daar worden politici en andere publieke figuren voor gevraagd. Alexander Rinnooy Kan, Dick Benschop en Ruud Lubbers zijn enkele sprekers uit het verleden.

Sinds 1996 worden deze bijdragen uitgegeven door de CPNB samen met het Comité 4 en 5 mei. Deze dunne boekjes kosten 7,50 per stuk maar ik probeer ze uiteraard voor veel minder op de kop te tikken. Dat lukte afgelopen week bij Riemer: de edities van 2004, 2005 en 2006 lagen daar voor een euro per stuk op mij te wachten.

Eenmaal thuisgekomen besloot ik eens op een rijtje te zetten welke van deze uitgaven ik al heb. En ziedaar: een deelverzameling was geboren. Want ik bleek van de uitgaven vanaf 1996 alles te bezitten behalve 1996 en 2001 (en 2007, maar die haal ik wel bij Riemer in de uitverkoop van volgend jaar). Naast elkaar gezet is dat wederom een mooi rijtje. Tegelijkertijd bleek ik 2005 bij nader inzien al te hebben. Het is daarom goed dat ik nu op een rijtje heb hoe de serie eruit ziet en welke ik nog mis. Dat maakt het zoeken makkelijker. Zie hier voor de complete serie. Ik heb een nieuwe deelverzameling opgericht en gelukkig is deze alweer bijna compleet.

Het is overigens geen straf om 2005 dubbel te hebben, want daardoor las ik opnieuw het indrukwekkende gedicht van Hagar Peeters:

Twee minuten

Met prikkeldraad kun je niet schrijven
maar een omheining kun je ook oprichten
door samen op een plein stil te staan en te zwijgen

Door de stilte twee minuten lang
met duizenden lichamen te vullen
die hun verzet in één adem boven de dam laten hangen
wordt gezegd dat nooit weer betekent altijd
in het geweer komen tegen

Twee minuten - de vonk van verliefdheid
heeft minder nodig om over te springen, nog korter dan de kogel
en in veel minder tijd trekt in de uitwaaierende
parade van je laatste adem heel je leven langs je.

Wanneer het waar is dat voor je dood gaat
de essentie van je leven als een zwijgende film
aan je voorbijflitst, dan ontvouwt zich
aan de zwijgenden op het plein
de kern van de geschiedenis.

Twee minuten om de doden te vragen
welk verleden zij
ons ter overweging laten.

Twee minuten om onszelf die vraag te stellen.
de rest van de tijd die we hebben
geeft misschien antwoord.


Eenmaal binnengestapt bij Riemer deed ik overigens bij de rest van de uitverkoopbakken nóg een goede vondst. In 2005 heeft de CPNB een jubileumboek uitgegeven ter gelegenheid van de vijftigste kinderboekenweek: Voor altijd jong. Zoals ik hier al schreef, stond dit boek vanaf verschijning op mijn verlanglijst. En hier werd mijn geduld beloond: voor slechts 15 euro was het boek van mij.
Het blijkt een fantastisch bladerboek te zijn, met prachtige foto's van kinderen en gezinnen in de afgelopen 50 jaar: foto's van hobby's, van verzamelingen, van vakanties en uiteraard van boeken en kinderboekenweekgeschenken.

Het boek verscheen destijds in een oplage van 4.000. Dat is niet veel en het is jammer dat dit fraaie tijdsbeeld daarom maar een beperkt lezerspubliek krijgt. Maar ik ben heel blij dat ik het van mijn wensenlijstje kan afstrepen. Het was wederom geen vergeefse wandeling naar Riemer, afgelopen week in het zonnige Ermelo.

88 - Uitverkoop

 bijna niet meer de winkel van Van Stockum

Boekhandel Van Stockum in Den Haag houdt uitverkoop in haar winkel in de Venestraat. De hele voorraad, oude en nieuwe boeken, gaat met 50% korting de deur uit. Helaas is het voor alle lezers van dit blog nu te laat, want de winkel sluit op maandag 23 januari. Gelukkig blijven de andere filialen open, want Van Stockum is een fantastische winkel. En dus heb ik natuurlijk veel te veel boeken gekocht. Ik had nog geluk dat ik pas aan het einde van de drie weken uitverkoop ontdekte dat er überhaupt uitverkoop was, anders was ik definitief aan de bedelstaf geraakt, maar nu scheelde het ook niet veel. Het mooie van deze uitverkoop was enerzijds dat een deel van de nieuwe voorraad werd uitverkocht - dus kocht ik een gloednieuw, geseald, exemplaar van "Adonis/Bel-Ami" van Guy de Maupassant niet voor 32,50 euro maar voor 16,25 euro (zoals ik hier schreef stond die al een tijd op mijn zoeklijst). Maar tegelijkertijd werden de kelders leeggeruimd waardoor onafzienbare stapels romans, kookboeken, kunstboeken werden aangeboden, maar dat was niet de gebruikelijke rotzooi die in de witte boekenhandels staan en die overal hetzelfde kosten. Hier ging het om kelderrestanten die je eigenlijk nergens anders ziet. Ik heb een paar boeken gekocht waar nog prijsstickers in guldens opzaten. Boeken die dus al minstens vijf jaar in de winkel lagen, of ergens in een kelder, maar die nu een waardige plek krijgen in mijn boekenkast. Zoals de verhalenbundel "Oudergewoonte", een bundel verhalen in de Joodse traditie van onder meer Marcel Möring, Frans Pointl, Arnon Grunberg en Rogi Wieg uit 1999. Het moest destijds 25 gulden kosten (omgerekend 11,34 euro), was ooit afgeprijsd naar 5 euro en kreeg een foeilelijke oranje sticker met die prijs opgeplakt en mocht dus nu met mij mee voor 2,5 euro. Ook de lezing van Rudi van Dantzig, "De armoede die niet verdwijnt" (een toespraak gehouden ter gelegenheid van de Dodenherdenking in 1999) kostte ooit 7,50 gulden en toen 3,40 euro maar was uiteindelijk voor 1,70 euro voor mij.  Even nazoekend blijkt hier een overzicht te staan van de toespraken t.g.v. de Dodenherdenking en hier t.g.v. Bevrijdingsdag. Handig overzichtje om te zien welke ik nog mis! Het allermooiste was eigenlijk wat ik vond in een bijna vergeten doos. Een luxe exemplaar van de Dake Annotated Reference Bible, dat is een Bijbel in de King James vertaling, voorzien van een onvoorstelbare hoeveelheid verklaringen, toelichtingen, overzichten, etc. Een feest om te lezen en in te studeren. een voorbeeld van een dichtbedrukte pagina in Dake Ooit koste deze Dake 84,20 euro. Maar hij was al afgeprijsd naar 9,95 euro. Dus met de korting heb ik de Dake gekocht met 80 euro korting ten opzichte van de originele prijs. Ik ben drie keer in Van Stockum teruggeweest en ben geheel verzadigd. Klaagde ik rond de jaarwisseling nog over mijn gemiddelde boekenaankoop in 2005 dat minder dan één per week was, tot op heden is het gemiddeld bijna één per dag. Het wordt een mooi jaar.