zondag, januari 08, 2006

Vrouwenhaar en andere kleine oplages



Erg gelukkig ben ik met de jongste Bordewijk-loot aan mijn verzameling: het minibundeltje “Vrouwenhaar”, uitgegeven door de Bosbespers in samenwerking met de Ravenbergpers en totstandgebracht door Rody Chamuleau.
De Bosbespers - een mooie naam voor wat ook wel een “margedrukker” heet, oftewel een drukker die uit liefhebberij schitterende boekjes in kleine oplages maakt - kende ik wel. Ik bezit verschillende uitgaven van deze uitgeverij, die allemaal uit de jaren ’80 stammen. Zo heb ik de Bosbespers-uitgaven “De hoogten van Doyle, de trog van Bordewijk” (1988, thematische vergelijking tussen verhalen van Doyle en Bordewijk in een oplage van 150), “Schaduw, Stemming en Stil Water” (1989, voorstellen voor straatnamen van Bordewijk aan de Haagse straatnamencommissie in een oplage van 150) en “Vijf kleine verhalen” (1983, verhalen die in diverse bladen stonden opnieuw gepubliceerd). Overigens zijn die straatnamenvoorstellen van Bordewijk in nog een andere uitgave gepubliceerd, het boekje “Straatnamen” uit 1984 van de Avalon Pers in Woubrugge (oplage: 100), die - het houdt niet op - ook het verhaal “De publieke fotolach” van Bordewijk in 1984 hebben uitgegeven in een oplage van 125.

Gelet op het tijdsverloop sinds de uitgaven van de Bosbespers had ik niet op nieuw werk gerekend. Een artikeltje van Arjan Peters in de Volkskrant over deze uitgave zette mij op scherp: een nieuwe van de Bosbespers! En: dit soort uitgaven komt in kleine oplages, zo rond de 100, 150 stuks. Ik moest dus snel handelen.
Dat snelle handelen viel nog niet mee. De internetpagina’s van De Bosbespers bleken onbereikbaar, in de telefoongids komt de drukker niet voor en ik heb geen idee of de boekjes in een boekhandel te koop zijn en welke dan. Gelukkig bracht googlen op een combinatie van termen “Bosbespers” en “Oosterbeek” een hit op van een pagina waar een telefoonnummer stond.
Na enkele vergeefse pogingen kreeg ik iemand van de Bosbespers zelf aan de lijn. We spraken plezierig over mooie boekjes, verheugden ons in de - naar wij hoopten toegenomen - Bordewijk-belangstelling (onder meer blijkend uit de “Parelduiker”-uitgave van zomer 2005 over Bordewijk) en ik werd op de hoogte gesteld van mogelijk toekomstige Bordewijk-uitgaven omdat er de weduwe van de zoon van Bordewijk nog meer nagelaten werk had vrijgegeven (naast datgene wat al in “de Parelduiker” was verschenen). Het gesprek was ook voor hem kennelijk zo plezierig, dat mij de verzendkosten van het boekje werden kwijtgescholden.

Twee dagen later bezat ik “Vrouwenhaar”. Drie verhalen van Bordewijk, voorafgegaan door een inleiding van Rudy Chamuleau. Toen bleek ook de Ravenbergpers een rol te hebben gespeeld. Die kende ik nog niet. Op de site van de margedrukkers komen zij voor en deze drukker blijkt recent onder meer naam te hebben gemaakt met Rechter Tie-uitgaven (zie hier en hier).
Het is een klein maar mooi verzorgd boekje. Naast de verhalen en de inleiding een paar foto’s van Bordewijk, een speciaal voor deze uitgave getekende cartoon van Stefan Verwey en een afbeelding van een pagina van een manuscript van Bordewijk.
Bij die afdruk staat echter geen herkomst. Van welk boek is dit een pagina uit het manuscript? Ik kan er niet tegen dat ik dat niet weet. Naar de boekenvoorraad dus, en bladeren in de meters Bordewijk. Op de pagina van het manuscript staat het getal “27”, het is dus waarschijnlijk een pagina uit het begin van het boek. In het boekje staat een foto van Bordewijk die een exemplaar van “Tijding van ver” krijgt, dat is de eerste optie. Ik zag in het manuscript een zin die begint met de naam “Leontien” en even verder zie ik “Aurora” staan. Leontien en Aurora? In “Tijding van ver” komen deze namen niet voor. Vaag herinner ik me Aurora uit een boek over een schilder…”Bloesemtak”!!

En inderdaad, in “Bloesemtak” heet één van de personen Aurora en uiteindelijk blijkt de foto van het manuscript bladzijde 34 uit de eerste druk van “Bloesemtak” te zijn. Mijn geheugen blijkt nog uitstekend, want ik heb Bloesemtak ruim een decennium geleden voor het laatst gelezen. Wie ook een gelukkige bezitter wordt van “Vrouwenhaar” hoeft deze puzzel in elk geval niet meer op te lossen en kan zich volledig richten op het genieten van dit boekje.

Sneuper

Lezend: Frisse wind, nieuw vuur - Jim Cymbala

Geen opmerkingen: