66 - Onopgemerkt ga ik door het leven

Op donderdag 28 juli (de 40e trouwdag van mijn ouders, gefeliciteerd pa en ma!!) was ik weer even tijd aan het doden in de Ako op Schiphol-Plaza, toen opeens een camerateam binnenstapte. Het bleek dat zij verschillende mensen gingen interviewen die in de winkel waren. De vragen waren: gaat u op vakantie, neemt u dan boeken mee en zo ja welke. Verschillende mensen werden geïnterviewd, maar niet ik. Kennelijk ben ik zo onopvallend dat iedereen mij over het hoofd ziet. Ik schreef daar al eerder over (gelukkig werd dat opgelost) maar ook nu werden vooral ánderen interessanter gevonden. Toch is dat merkwaardig. Bij Verwijs was ik met voorsprong de grootste boekenliefhebber in de zaak, maar werd ik overgeslagen bij het uitdelen van boeken. En nu werden de interviewers onthaald op de meest obligate antwoorden op de vraag naar vakantieboeken, terwijl ík relevante dingen had kunnen zeggen. De antwoorden waren zó obligaat, dat ze daar niet voor naar Schiphol hadden hoeven komen: Da Vinci code, de nieuwe Potter, Giphart, Bridget Jones… kan Nederland dan echt niets beters bedenken? En dan de reden waarom ze het meenemen: "ach, dan heb ik even tijd voor mezelf en dan wil ik zo af en toe een boek lezen… laat ik dan deze maar nemen dacht ik..." Een boek is toch veel meer dan alleen maar verstrooiing? Ja, een boek is óók verstrooiing, maar niet alleen. 

Vandaag las ik op de voorpagina van De Telegraaf een kort berichtje: "Zomerboeken niet aan te slepen. 'Schaduw van de wind' van schrijver Carlos Ruiz Zafon en 'De Da Vinci Code' en 'Het Bernini Mysterie' van Dan Brown zijn dé vakantieboeken dit jaar. De boeken gaan als warme broodjes over de toonbank om op de zonnige verre stranden of gewoon op de camping in Nederland vermaakt te bieden. Ook 'Troost van Ronald Giphart wordt in heel wat koffers meegezeuld, net als de nieuwste Harry Potter voor de kinderen. (…) Zij merkt ook veel vraag naar de Bommel-verhalen sinds de dood van Marten Toonder. 'Hetzelfde geldt voor de boeken van de onlangs overleden Karel Glastra van Loon'". Dat sluit mooi aan bij het onderzoekje in de Ako! Voor een keer lijkt de Telegraaf de waarheid te vertellen. Toch jammer dat de weken van het reisboek (motto: een land bezoeken doe je met boeken) niet echt in de hoofden van mensen zijn blijven hangen. Immers, met de gratis gidsjes van die weken worden lezers geholpen om boeken mee te nemen die passen bij hun vakantiebestemming. Er zijn zóveel goede boeken in de wereld, neem dan iets mee dat past bij de plek waar je bent. Het mag heus wel een bestseller zijn, maar waarom zou je De Da Vinci code lezen als je naar Turkije gaat? Waarom dan niet een meeslepend boek van Orhan Pamuk, zoals Sneeuw? Volgens mij heb je dan net zoveel moeite het boek weg te leggen als bij Dan Brown, maar lees je iets wat écht relevant is. Ga je naar Barcelona, dan is op zichzelf het boek van Zafon een goede keus natuurlijk (gaat ook over boeken, dus is helemaal goed). Zit je in de buurt van Florence, lees dan "De geboorte van Venus" van Sarah Dunant. Kortom, keus genoeg.  

En, sneupertje, wat neem jíj dan mee deze zomer als je het allemaal zo goed weet? Nou, ik ga dus naar Duitsland, in de buurt van Weimar. Ik neem daarom in elk geval werk van Boudewijn Büch mee over zijn bezoeken aan Weimar, bijvoorbeeld Bibliotheken waarin hij over de bibliotheek aldaar schrijft. Verder een Duitse schrijver: Vigoleis Thelen met Het eiland van het tweede gezicht. Dat speelt niet in Duitsland, maar is natuurlijk wel Duits. En als toetje Adolf Schröder met Het Kaartspel, want zonder boek over de oorlog mag je Duitsland niet in. Voor het geval ik in de tweede week in paginanood kom, neem ik voor de zekerheid Margriet de Moor mee: De Verdronkene. Die is uiteraard met het oog op de terugreis.

65 - Literariteiten in Tiel

Ik moest op een zonnige middag in Tiel zijn voor een korte bespreking en deed via Boek & Boek een teleurstellende ontdekking: Tiel kent geen antiquariaat. Daarmee leek de bodem onder een zinvolle extra tijdsbesteding in Tiel weg te vallen. Bij aankomst in Tiel zag ik echter dichtbij het station kringloopwinkel Secunda liggen, en ik nam mij voor om – zo de vertrektijden van de trein het toelieten – enige tijd bij de boekenafdeling van Secunda door te brengen. Het geluk lachte mij toe dat ik nipt de trein terug miste – ik hoefde er niet eens mijn pas voor te vertragen – hetgeen mij een half uur Secundatijd opleverde. Het is een belangrijke les dat je altijd de kans moet grijpen om in dit soort gelegenheden rond te kijken. De boekenafdelingen zijn ongeorganiseerd en liggen in de regel vol met stapels Konsalik’s en Alistair McLean’s, maar een beetje geduld en doorzettingsvermogen brengt je al snel bij de paar relevante boeken die zo’n kringloopwinkel toch altijd rijk is. Ik neem mij zelf altijd voor nimmer zonder boek een kringloopwinkel (of antiquariaat) uit te gaan, dat dwingt mij tot kiezen en kijken. Want een gekocht boek moet uiteraard ook zinvol zijn en aanvullend op mijn verzameling. Het valt niet altijd mij tot die ene keuze te komen, maar het is mij in Tiel wederom gelukt. Sterker nog, ik heb ernstig getwijfeld over meer. Want ik zag bijvoorbeeld een Friese vertaling van een verhaal van Ronald Giphart (Der is gjin dêr, dêre) voor 0,75 euro en de CPNB-uitgave Ooitgedacht uit 1984 voor 2 euro, en ik heb overwogen ze te kopen en vervolgens via Marktplaats of eBay te verkopen voor meer geld. Maar uiteindelijk leek mij dat teveel gedoe – ik ben toch meer een lezer dan een handelaar – en voor de liefhebber staan ze dus nog steeds in Tiel. Ik stuitte echter op een merkwaardig boekje waarvan ik het bestaan niet kende, namelijk het boek “Literariteiten. Op zoek naar schrijvers en hun boeken” van Albert Gillissen en Hans Busman. Dit boekje was een uitgave “exclusief” voor de Brunawinkels, in het kader van de Boekenweek 1988. In het boekje staan tekeningen en gedichtjes, die allemaal de titel van een boek weergeven. Of zoals de achterflap schrijft: “Aan de hand van de schitterende tekeningen en dichtsels in deze uitgave, is het aan u, literatuurgevoelige lezer, om te ontdekken over welke boeken het gaat.” Erbij zit ook een invulformulier waar de literatuurgevoelige lezer uit 200 boeken de 44 titels mag aankruisen. Wie het meeste goed heeft wint de hoofdprijs: 1000 gulden te besteden aan boeken in de Brunawinkels (wél inleveren voor 1 mei 1988 in de Brunawinkel s.v.p.). Ik vraag mij af of ik een kans zou hebben gemaakt op deze hoofdprijs, maar ik denk dat ik een heel eind was gekomen. Zeker als je het lijstje van 200 erbij pakt waar je uit mag kiezen. Neem nu dit “schitterende dichtsel”: “Tranendal. Weemoedig kijkt de dichter, de droeve koning van de tranenvloed, door het gedicht, het venster van zijn triest gemoed. Hij vraagt zijn lezer: ‘Ach, waarom, ben ik degene van ons beiden die geduldig, en vooral zo lang moet lijden?” Het zou zomaar over Levi Weemoedt kunnen gaan, maar is het “Een treurige afdronk”, “Geduldig lijden” of “Zand erover”? Moeilijk, moeilijk… Het is leuk de literaire kaart van 1988 te bekijken d.m.v. het lijstje in het boek. Het valt mij op dat ik toch een aantal titels niet ken: “Keefman” van Jan Arends, “Onttroning” van Nelly Heykamp, “De roos van Julia” van Christine Kraft, “Geheime liefde” van Laurie Langebach, “Achter de dromer” van Peter Smit en “Welkom in zee” van Joop Waasdorp zeggen mij helemaal niets. U misschien? Heb ik iets gemist? 

64 - Eén jaar bloggen!

Hoera! Dit blog bestaat vandaag, op 17 juli, 1 jaar!!

Van harte gefeliciteerd, vooral aan al mijn lezers die al een jaar meegenieten van deze schrijfselen. Volgens mijn tellers heb ik bijna 9.000 bezoekers gehad - toch al een voetbalstadionnetje vol. Als het gemiddelde van de laatste weken zich voortzet, dan mag ik het komende jaar 11.000 mensen over boeken vertellen.

Het valt niet altijd mee het bloggen vol te houden - ik heb verschillende blogs zien sneuvelen binnen een jaar na de start - maar bloggen over boeken is het mooiste dat er is, en gezien de vele reacties vinden jullie dat ook. Dus zal deze webstek voorlopig blijven bestaan en steeds vernieuwd worden.

Veel dank aan alle sites die een link naar mij hebben, waardoor ik veel lezers trek:
http://verzamelaars.pagina.nl
http://antiquariaat.pagina.nl
http://www.klondyke.nl/extra.html
http://boeken.startkabel.nl/k/boeken/index.php
http://weblog-abcd.pagina.nl
http://www.xs4all.nl/~mkalk/vzboeken.htm
http://www.angelfire.com/vt/sneuper/links.html
http://boek.favos.nl
http://boeken.verzamelgids.nl
http://users.pandora.be/jan.coucke/dlk/index.html
http://boeken.coolbegin.com
http://www.nescio.info/links/nescio.html
http://antiek.zappsite.nl

Jullie hebben deze site mede tot een succes gemaakt!

63 - Een boekenmarkt

Onlangs was ik weer eens op een boekenmarkt. Hoewel het een kinderboekenmarkt was, wist ik dat er ook veel andere boeken zouden zijn. Daarom meldde ik mij al vroeg bij de kramen, om te zien of ik een goede slag kon slaan.

Dat was op zich niet zo. Ik merk dat hoe meer ik verzameld heb, hoe kritischer ik word met betrekking tot nieuwe aanschaf. De nieuwe boekjes moeten wel bij de bestaande passen, en dat geldt voor niet zoveel van de aangeboden boeken.

Wat ik over het algemeen erg plezierig vind is boeken vinden die ik al heb. En als er dan een prijs opstaat die hoger is dan wat ik er ooit voor gaf, geef ik mijzelf een schouderklopje: goed gedaan, sneupertje! Niet dat ik ooit mijn boeken verkoop - ik vertrouw erop dat mijn bezit nog tientallen generaties in de familie zal blijven - maar toch is het goed te weten dat er wat financiële waarde aan mijn titels wordt gehecht.

Een tijdje geleden schreef ik hoe ik in Den Haag Proost Prikkels 287 "Prikkels tot het boekenvak" opdook voor een paar euro. Tot mijn grote vreugde lag deze zelfde uitgave ook op deze boekenmarkt, weliswaar met een gescheurd omslag, maar voor de somma van maar liefst 20 euro! Was deze nu veel te hoog geprijsd, of had ik echt mazzel gehad? Een zoekslag bij Antiqbook leert mij dat het werkje wordt aangeboden voor 3, 8, 9, 10, 12 en 15 euro. Deze was dus duidelijk te duur, en ik had het erg goedkoop gekocht.

Maar ging ik dan met lege handen weg? Nee, want ik vond van G. Brands het boek "De gorilla's komen". Waarom kocht ik dit boek? Omdat het maar 4 euro was, omdat ik Brands nog ken van Barbarber waar ik erg van genoot, omdat dit een werk met beperkte oplage was (500 exemplaren, ik heb nummer 385) en omdat ik niet met lege handen thuis wilde komen natuurlijk.



En zo werd het op die boekenmarkt in Almere toch nog een hele plezierige ochtend. Ik laat u graag alleen met de laatste zinnen uit "De gorilla's komen":

Dan. Reng! Ggauw ... ook ah niet meer ja en y wigt je t va s de gruyf meer gaadse gaadse muyre li jer tas veerfgre gre gre r r r tfe hre niijt asvgt".

De rest van het verhaal is gelukkig in begrijpelijker taal geschreven.

62 - Signeren is dicteren

In de Volkskrant van vrijdag 2 juli stond een interessant stukje van Arjan Peters. Hij beschreef daarin een signeersessie van A.F.Th., in het bijzonder hoe deze weigerde een bepaalde tekst op te schrijven in een te signeren boek. Peters was het volstrekt eens met die handelswijze, want "wat geschreven is, kan worden bewaard - op het gevaar af dat een biograaf zijn interpretaties óók zal loslaten op tekstjes die zijn ontstaan onder druk, of op een moment dat de muze in een diepe dommel bleef."

Ik heb zelf redelijk wat gesigneerde boeken staan, maar ik ben zelf niet iemand die per se naar signeersessies gaat. Het is dat ik er soms tegenaan loop, dan ga ik een handtekening niet uit de weg natuurlijk. Maar ik ga niet speciaal naar sessies toe.

Ondanks dat ik geen ervaringsdeskundige ben op het gebied van signeren, ben ik het toch niet eens met Arjan Peters. Er zijn grenzen natuurlijk, maar waarom zou een schrijver alleen datgene moeten opschrijven waar hij met hart en ziel achterstaat?

Ik herinner me een signeersessie waar ik tegenaan liep: Gedichtendag 2002, in Amsterdam. Bij Scheltema signeerde Hugo Claus het speciaal ter gelegenheid van gedichtendag verschenen bundeltje "De groeten".

Ik was in de buurt, liep naar binnen en kocht een paar bundeltjes. En toen was het een kwestie van geduld: in de rij staan. Eenmaal bij Claus aangekomen - hij zag er overigens erg moe en breekbaar uit - vroeg ik hem één van de bundeltjes te signeren met: "voor [X], de allerliefste". De begeleider van Claus vond het maar niks: "dat kan meneer Claus niet doen, want hoe weet hij nou of [X] de allerliefste is?" Dat wist Claus natuurlijk niet, maar dat had ik hem zojuist verteld, dus die discussie was wat mij betreft uit de wereld. Maar ik snapte heel goed wat de begeleider bedoelde, het was net als bij de signeersessie van A.F.Th. Gelukkig bleef Claus onverstoorbaar, en hij signeerde zoals gevraagd. En wat maakt het ook uit: er is toch niemand die werkelijk zal denken dat Claus van mening is dat wat hij signeert, ook altijd zijn opvatting is? Waar het om gaat is dat iemand laat zien de schrijver te waarderen en het belangrijk te vinden dat hij iets achterlaat op zijn werk. Daar een punt van maken levert meer gedoe op dan gewoon opschrijven wat iemand vraagt, lijkt mij.

Hugo Claus signeert in Rotterdam. Foto afkomstig
van rotterdampoetrylakes3.blogspot.com

Mij viel tijdens die signeersessie iets anders op, wat ik eigenlijk erger vond. Voor mij was een man aan de beurt die met een grote tas vol boeken van Claus aankwam. Kennelijk een bekende van de schrijver, want het was Hugo voor en Hugo na: "Weet je nog Hugo, toen...", "Vind je ook niet Hugo, dat...". En ondertussen het ene boek na het andere op tafel leggen, met verzoek - nee, de eis! - om een handtekening. Over het algemeen waren het bijzondere uitgaven - roofdrukken, werk in kleine oplages, etc. - waar de handtekening van Claus waarschijnlijk waardeverhogend bedoeld was. De heer in kwestie was er bijzonder dwingend over: Hugo moest alles signeren. Bijzonder asociaal naar de schrijver toe vond ik, een respectloze bejegening. Maar ook bijzonder asociaal naar de andere wachtenden toe. Ik heb zeker tien minuten achter de man gestaan voordat zijn sporttas met boeken leeg was en alles door Claus beschreven.

Als je het mij vraagt zou Claus liever kiezen voor de opmerking dat [X] de allerliefste is, dan dat hij gebruikt wordt door iemand die hem ziet als investering en niet als kunstenaar.

61 - Vigoleis Thelen bij Boek & Glas

Afgelopen week heb ik mijzelf verwend met een bezoek aan antiquariaat Boek & Glas, gelegen in een Amsterdamse straat met een prachtige toepasselijke naam: Agatha Dekenstraat.

Toen ik vroeger nog in Amsterdam woonde, kwam ik vaker in de winkel. Ik heb er aardig wat boeken gekocht, maar toen ik probeerde mij voor de geest te halen welke dat waren, faalde ik. Ik leg wel vast wanneer ik mijn boeken koop en voor hoeveel, maar niet bij wie.
De reden dat ik nu naar Boek & Glas wilde was omdat ik in de database van Antiqbook had gezien dat zij een exemplaar van “Het eiland van het tweede gezicht” van Vigoleis Thelen op de plank hadden staan. Dit boek is zo’n uitgave die na verschijning onmiddellijk op mijn lijst komt onder de rubriek “moet ik beslist kopen”, waarna ik vervolgens geruime tijd antiquariaten afstruin om het tegen te komen. Want het is leuker iets tweedehands te kopen, dan nieuw, zoals ik in mijn vorige post ook al schreef. In die rubriek staan ook recente uitgaven als “Verloren illusies” van De Balzac, “De verloofden” van Manzoni en “Adonis / Bel-ami” van De Maupassant. Allemaal nieuwe vertalingen en mooie uitgaven, die in mijn bibliotheek niet mogen ontbreken.

Hoe dan ook, voor Vigoleis Thelen ging ik erheen, maar ook om mijn zintuigen eens goed te verwennen. En uit mijn bezoek blijkt maar weer eens dat het goed is om niet al je zaken via internet af te handelen, maar gewoon fysiek naar een antiquariaat toe te gaan. Niet alleen vanwege de uiterst vriendelijke ontvangst, maar omdat Boek & Glas een prachtig volgepropt woonhuis is met een aantal schitterende collecties. Zo heb ik watertandend gestaan bij hun collectie typografie. Ik vertel het liever niet hardop, maar iedereen die in de winkel binnenkomt en rechtdoor loopt naar het kleine kamertje en de moeite neemt om de in een zekere schaduw verborgen planken af te zoeken, wordt verrast met een keur aan boeken en andere uitgaven op het gebied van boeken, boekverzorging, verzamelen etc. Ik zag er tal van klassiekers uit binnen- en buitenland en uitsluitend omdat ik niet kon kiezen ben ik zonder nog meer boeken weggegaan. Het was gewoon een beetje teveel voor me.

Maar ook verder in de winkel staan overal en nergens planken en doosjes met boeken, keurig gesorteerd, in goede staat, voor redelijke prijzen. Vigoleis Thelen vond ik niet, maar bij navraag bleek die weer ergens anders te staan, zodat ik mijn begeerde schat toch in handen kreeg. En hier bleek weer een ander voordeel van een feitelijk bezoek aan de winkel: na even over het boek gepraat te hebben liep de eigenaresse weg en kwam terug met het boekje “Op bezoek bij Albert Vigoleis Thelen” van Adriaan Morriën. Nee, niet de recente heruitgave maar de oorspronkelijke, uit 1953. Het is een interview van Morriën net nadat “Het eiland…” was uitgekomen. Uit het boekje blijkt dat Vigoleis Thelen bevriend was met Marsman, Ter Braak en Du Perron, onder meer en dat hij de Nederlandse literaire wereld dus behoorlijk kent. Ook vertelt hij aan Morriën de moeite die hij had om het boek te gaan schrijven en de druk van zijn vrienden om het te doen: “Ja, Marsman heeft mij eens twee uur uitgescholden omdat ik niet schreef. (…) Waarom heb je het dan gedaan? Ik weet het niet. (…) Ik heb het boek in negen maanden geschreven. Het manuscript was nog 500 bladzijden dikker en het was voor mij een kleine voldoening dat ik die tenminste heb kunnen vernietigen.”

Veel dank aan Boek & Glas voor de geweldige tijd in de winkel en dit fantastisch onverwachte cadeautje bij een boek van bijna 1000 bladzijden, waarmee ik in elk geval een stukje van mijn vakantie kan doorkomen. Leuke bijkomstigheid is dat via de eigen site van Vigoleis Thelen dit boekje voor maar liefst 18 euro wordt aangeboden...

60 - Het papieren huis

Blij verrast ben ik door het lezen van de novelle “Het papieren huis” van Carlos María Domínguez. Ik zag het boekje ooit in De Bijenkorf liggen en ik bladerde het door vanwege de intrigerende titel, en alle boeken op het omslag natuurlijk. Die nieuwsgierigheid bleek terecht – of is dit het zesde zintuig van de boekenverzamelaar? Hoe dan ook, ik zag al snel dat het een boekje over boeken was, en dus noodzakelijk in mijn verzameling.

Maar een verzamelaar moet ook geduld hebben, daarom kocht ik het boekje toen niet. Ik zou er vast nog wel eens tegenaanlopen, vermoedde ik, en het dan liefst voor minder geld kopen. Niet dat het duur was, maar dat is voor mij de sport: proberen voor een habbekrats iets moois te kopen.

En inderdaad liep ik er weer tegenaan, via de website van Bart, die daarop zijn gelezen boeken bijhoudt. Ook Nannie van Berkum las het al. Het opmerkelijke was echter dat Bart een versie had staan zonder papieren omslag, kennelijk een bijzondere uitgave. En als het een bijzondere uitgave is, dan wil ik ‘m natuurlijk in die uitgave hebben. Een e-mailtje naar uitgeverij Mouria bracht de oplossing: voordat de reguliere uitgave in de winkels lag, is het boek als nieuwjaarsgeschenk rondgestuurd door de uitgeverij.

Een nieuwjaarsgeschenk! Eén van mijn verzamelgebieden! Het kon niet beter: een bijzonder boek in een bijzondere uitgave stond bijna in mijn kast. De begeerte nam toe, het was tijd om te handelen en te bezitten. De enige te nemen barrière was de aanschaf, maar waar zou ik deze uitgave kunnen krijgen? Een tijdje speuren op sites als Antiqboek en eBay bracht geen soelaas, evenals het Googlen op de titel, maar uiteindelijk vond ik een advertentie op ‘good old’ Marktplaats waar Kim uit Dordrecht zowel de reguliere, als de bijzondere versie te koop aanbod. Twee e-mails en een storting later was de koop bezegeld: voor 9,25 euro inclusief verzendkosten was het boek van mij. Veel dank aan Kim!

Maar dan het boek zelf: het is inderdaad een boek over boeken. Wie het plot wil kennen, moet dat vooral hier of hier lezen, ik ga dat niet overschrijven. In de kern is het een speurtocht van een boekenliefhebber die na de dood van een andere boekenliefhebber – tevens zijn geliefde – op zoek gaat naar de vorige eigenaar van een boek dat de overleden boekenliefhebber postuum kreeg opgestuurd. Dat verhaal is op zich al boeiend genoeg. Maar dan de citaten: die zijn om te smullen. Ik geef er een paar:

"Het is vaak moeilijker om je van een boek te ontdoen dan het aan te schaffen. Ze zijn met ons verkleefd in een pact van noodzaak en vergetelheid, alsof ze getuigen zijn van een moment in ons leven waar we niet naar zullen terugkeren. Maar zolang ze daar blijven staan, denken we dat we ze verzamelen."

"Wij lezers inspecteren de boekenkast van onze vrienden, al is het maar als afleiding. Soms om een boek te ontdekken dat we niet hebben en graag willen lezen, andere keren om te weten wat voor boeken die gulzigaard die daar voor ons staat heeft verslonden."

"Maar er komt een moment waarop boeken een onzichtbare grens overschrijden en hun aantal ons overheerst, en dan verandert de vroegere trots in een hinderlijke last vanwege het eeuwige ruimteprobleem."

"De boeken die je verzamelt vormen een leven op zichzelf. Ze zijn nooit, om zo te zeggen, een optelsom van losse exemplaren. Je zet de planken vol met boeken en dan lijken ze een optelsom te zijn, maar, met uw verlof, dat is een illusie. We volgen bepaalde thema's en het eindigt ermee dat je na verloop van tijd werelden gaat beschrijven, of, zo u wilt, de route van een reis schetsen, wat het voordeel heeft dat we de sporen ervan bewaren."

En dit komt nog maar van de eerste 37 bladzijden.

Boekenliefhebbers, lees dit boek! Verwen jezelf met mooie zinnen over je eigen passie, lees het gelijk terug in de regels die Domínguez heeft geproduceerd en trakteer jezelf op een mooie uurtjes. En probeer ook maar eens zo’n mooie nieuwjaarsuitgave op te snorren.

59 - Uit de boekenkast van Büch

Hoera! Ook ik bezit nu een exemplaar van een boek uit de boekenkast van Büch. En niet alleen dat: het is ook nog één van zijn eigen titels: "Onder dit schrijven vallen my de oogen toe".

Het zal niemand ontgaan zijn dat veilinghuis Bubb Kuyper het tweede deel van de bibliotheek van Boudewijn Büch heeft geveild. Uiteraard heb ik de catalogus doorgeworsteld en likkebaardend gekeken naar al het moois dat werd aangeboden. Maar ik moest eerlijk zijn: ik heb de middelen niet om hoog te bieden en ik had de tijd niet om ter plekke bij de de veiling aanwezig te zijn. Dat zou inhouden dat ik schriftelijk zou moeten bieden, met het risico dat ik ofwel helemaal niets zou winnen, ofwel teveel, omdat ik natuurlijk wel redelijk hoog moet zitten wil ik enige kans maken. Sommigen hebben deze stap echter wel gezet en hebben zo een mooie slag geslagen op deze veiling.
Maar ik liet deze veiling aan mij voorbij gaan, in de wetenschap dat verschillende kopers ongetwijfeld van hun dubbele exemplaren af zouden willen. En zo gebeurde het ook. Mijn zoektochten hadden resultaat: stripshop Professor Barabas bood een mooie reeks boeken van Büch zelf uit zijn eigen bibliotheek aan op eBay.
Bij sommige boeken spoot de prijs omhoog: een exemplaar van "De krant" (oplage slechts 500 exemplaren) staat inmiddels op € 71,50 na een startbod van €29,99. Andere boeken die niet van Büch zijn doen het weer minder: "Careers for bookworms & other literary types" door Egberts en Gisler staat nog steeds op € 9,99 zonder biedingen.

Maar ik wilde per se een eigen titel van Büch uit zijn eigen bibliotheek hebben. En dat is gelukt! Dit kleine boekje is in 1988 uitgegeven ter gelegenheid van de opening van de Haarlemse vestiging van Athenaeum Boekhandel, de oplage was destijds 2500 exemplaren. Niet zeldzaam dus, maar wel leuk. Dit boekje zat in lot 2466 van de veiling, en de verkoper stopt er een folder van de veiling en een kopie van de rekening bij. De veilingcatalogus wijst uit dat dit lot van 16 boeken uiteindelijk 150 euro opbracht, net als de lots 2464 en 2465 die identiek waren. Dat één boekje daaruit dan 27 euro opbrengt, is voor de koper van het lot mooi meegenomen. Hij is blij, ik ben blij. En de erfgenamen van Büch zijn waarschijnlijk ook blij. Zoveel blije mensen, niemand kan nog ontkennen dat je van boeken gelukkig wordt...

Hier kunnen jullie het hele biedproces zien. Het kostte mij 27 euro om dit moois te verwerven. Hetzelfde boekje kost bij antiquariaat De Libertijn slechts 15 euro maar bij NLboeken.nl al 25 euro. Fokas Holthuis zat er driekwart jaar geleden tussenin: 22 euro. Bij De Libertijn krijg je er zelfs nog een aanbiedingskaartje bij, maar alledrie zijn níet uit de eigen bibliotheek van Büch, en de mijne wel. Dus vind ik het een erg goede prijs voor een herinnering aan een groot boekenverzamelaar.

58 - Goethe: je kan er ook om vragen

De naderende vakantie naar Duitsland en het de gratis almanak die in het kader van de weken van het reisboek werd verstrekt, hebben mij weer helemaal warm gemaakt voor vakantieboeken. Zoals ik in mijn vorige post al schreef, wordt bij de streek waar ik ga vertoeven - de omgeving van Weimar - vooral gefocust op boeken van Goethe. Dat deed mij herinneren aan mijn meest recente Goethe-toevoeging in mijn biblitoheek: de oerversie van Faust. 

In het voorjaar van 2004 had de uitgever van De Gouden Reeks - die schitterende serie klassiekers die ik helaas (nog) niet compleet in mijn boekenkast heb - een actie bedacht. Iedereen die in die periode een deel uit de gouden reeks zou kopen, kreeg een speciale uitgave van de oerversie van Faust cadeau. Deze versie was precies opgemaakt als de gouden reeks zelf, maar was uiteraard niet los in de handel verkrijgbaar. Boeken die niet los verkrijgbaar zijn wekken in mij een grote begeerte op. Daarom verzamel ik ook boekenweekgeschenken, cadeauboekjes en nieuwjaarsgeschenken van uitgeverijen: als het maar literatuur is en moeilijk verkrijgbaar! Nu wilde het toeval dat ik net uit de Gouden Reeks de "Orlando Furioso" van Arosto had aangeschaft én "De Goddelijke komedie" van Dante, dus het geld was wel op. Mijn volgende Gouden Reeks-aanschaf zou nog even op zich laten wachten, in elk geval tot ná de uiterste dag van die actie. Goede raad was niet zo duur, want ik besloot de uitgeverij een bedelbrief te schrijven, waarin ik mijn probleem uiteenzette en overigens hartstochtelijke zinnen opschreef over het prachtige fonds van Athenaeum Polak & Van Gennep (en dat vind ik ook echt!). En tot mijn grote opluchting en plezier rolde een paar dagen een envelop in de bus, mét de oerFaust en de complimenten van de uitgeverij. Kijk, zo komen de planken wel vol. De omgeving herkent de echte boekenliefhebber van grote afstand. Dus sturen uitgeverijen mij spontaan boeken naar aanleiding van dit blog (zie de posts over binnenwaaiende boeken) en als ze dat niet snel genoeg doen, vraag ik er dus om. Als de kasten maar vol komen met relevante titels.

57 - Een extra paar ogen

Voor wie het ontgaan is: de weken van het reisboek zijn losgebarsten, en al weer bijna voorbij. Deze weken worden minder uitbundig gevierd dan de ook door de CPNB georganiseerde (kinder)boekenweek of de maand van het spannende boek, maar lijken zo langzamerhand toch een blijvertje. En ook deze keer wordt de lezer verblijd met een geschenk:

Zoals de CPNB zelf schrijft: "tijdens de Weken van het Reisboek krijgt u van uw boekhandel een gratis almanak: Duitsland in boeken. Met medewerking van Geert Mak (fragment uit In Europa) en Nelleke Noordervliet (fragment uit Een plaats van geestdrift). Een boekje exclusief over één land. Boordevol boekentips, zowel fictie- als non-fictie. Met boeken over architectuur, koken, kunst en schrijvers. Maar ook met de leukste romans, biografieën en gedichtenbundels. En met leuke weetjes en tips (beluister, bekijk, eet, drink)." Het is inderdaad een leuk bladerboek geworden. Deels gerangschikt per gebied, zoals de Harz waar ik vorig jaar vakantie vierde (en waar o.a. de Reistaferelen van Heinrich Heine worden aanbevolen) en deels per thema, zoals strips (waarbij o.a. Asterix en de Goten voor wordt aanbevolen). Maar naast de onvermijdelijke reisgidsen heel veel interessante andere boeken. 

Hoewel ik geen categorie-4 verzamelaar ben van CPNB-uitgaven (zie mijn post over de boekenweek) loop ik ook niet weg voor de cadeautjes van deze organisatie. Ik liep al een paar dagen te dubben wat ik nu weer voor boek zou kopen om aan dit geschenk te komen. Want je moet wel eerst 12,50 uitgeven om het te krijgen. Maar ik werd verrast. Mijn grote liefde bleek inmiddels zo goed op de hoogte van mijn wensen dat zij nog voordat ik erover was begonnen het met de plaatselijke boekhandelaar op een akkoordje had gegooid. Zij bestelde een boek voor een ander, en kreeg het geschenk alvast mee. Voor mij, mooi ingepakt en met een briefje: "doe veel inspiratie op". Dit jaar gaan wij vakantie vieren in de buurt van Weimar, en onvermijdelijk worden er vier boeken van of over Goethe aanbevolen. Die zal ik dan toch maar gaan lezen. Misschien kan ik zelfs nog de bibliotheek bezoeken waar vorig jaar de afschuwelijke brand was, zie mijn post van 3 september 2004.  Voor wie geen grote liefde heeft of anderszins zonder dit gidsje door het leven gaat: geef nog voor 25 mei 12,50 uit aan Nederlandse boeken en krijg dit moois. 

56 - Binnenwaaiende boeken (3) - maak me blij?

De behoefte om mij naar aanleiding van dit weblog boeken te sturen begint epidemische vormen aan te nemen. Nu al voor de derde keer krijg ik een boek toegestuurd, wat ik hogelijk op prijs stel. Zoeken naar boeken is de ultieme sport, maar boeken die vanzelf naar je toekomen leveren ook veel genoegen. Dat dit blog als boekenmagneet fungeert is onverwacht, maar een welkome gang van zaken. 

Hoe dan ook, ik kreeg het boek van Karin Giphart, het zusje van, toegestuurd. Met de vraag wat ik er van vond. Dergelijke vragen beantwoord ik graag, het boek werd dus als eerste gelezen en passeerde daarmee ongeveer 20 boeken die nog 'in de wacht' staan om gelezen te worden. En hier is het oordeel.

Ik vond het interessant om te lezen, maar het is niet mijn boek. Het gaat dus niet in mijn kast, wordt geen onderdeel van mijn bibliotheek. Wie het wil mag het hebben, stuur maar een mailtje, maar dan alleen als er een mooi ruilobject wordt aangeboden (een boek dat ik wil hebben bijvoorbeeld). Maar waarom is het eigenlijk niet mijn boek? Hoewel broer en zus ongetwijfeld heel anders zijn en schrijven, zie ik toch wel veel raakvlakken: een moeder die doodziek is (zoals in "Ik omhels je met duizend armen" van broer), relatieproblemen tussen exen, veel sex: dit is nu eenmaal niet wat ik zoek in een boek. Ondanks dat het wel ergens over gaat, zit er toch nauwelijks diepgang in. Je bent als lezer natuurlijk benieuwd hoe het afloopt - ik bedoel, het is geen rotboek en schrijven kunnen de Giphartjes wel - maar de personages boeien me niet. Ze doen maar, als het anders loopt: ook goed. Ik word er niet warm of koud van. Ik ben dus niet bij één van de hoofdpersonen betrokken, en dat is wel essentieel als ik een boek lees. Ik kan me met niemand identificeren. Misschien ben ik niet van het juiste geslacht. Misschien heb ik niet de goede geaardheid. Misschien ben ik te oud voor dit soort relatiegezeur. Misschien ben ik te jong voor dit soort relatiegezeur. Misschien houd ik niet van de goede films. Misschien houdt Giphart niet van de goede films. 

Citaat op pagina 46: "Ze lachte en deed me na. Een dronken toupetje aan de bar naast haar draaide zich om en riep: 'May the force be with you'. 'Verkeerde film, Luke,' zei Adisa en trok mij mee naar een tafeltje." Verkeerde film? Há! Weg met de Trekkies wat mij betreft, 19 mei 2005 is de release van de nieuwe Star Wars film en ik tel de dagen. Ik denk dat het inderdaad vooral ook de verkeerde film(s) is/zijn. Het boeit me niets dat de hoofdpersoon fanfiction schrijft over Star Trek, Buffy the Vampireslayer en allerlei andere series waar ik nooit naar kijk. Pagina's met teksten/citaten naar/van/over films die helemaal niets bij mij oproepen, ingebracht in een verhaal dat mij nauwelijks boeit. Kortom, voor dit boek ben ik de verkeerde lezer. Dat geeft niks, er zijn vast een heleboel goede lezers voor dit boek. Ondertussen blijf ik zoeken naar andere boeken. 

55 - Meer records & lezen in de trein

Ik vind grafieken prachtig, en vooral als ze de belangstelling voor mijn weblog zichtbaar maken. Gisteren is alweer een nieuw record gevestigd: 56 lezers op één dag! Het interessante is dat ondanks dat ik 10 lezers meer had dan de dag ervoor (+20%) ik maar liefst zes plaatsen zakte in de top 1000 die Nedstat bijhoudt van de webpagina's in de categorie literatuur. Oftewel: er waren veel meer literaire pagina's die op warme belangstelling mochten rekenen gisteren, het was een dag waarop lezers internet bezochten.

Op 20 april schreef ik een stuk over lezen in de trein. Ik kwam een heel toepasselijk gedicht van Gerrit Komrij tegen over dit thema: Scripta manent, maar niet altijd. Scripta manent betekent zoveel als: het geschrevene blijft..

Je droomde dat je reisde in een trein.
Je had een boek op schoot. Je las eruit.
De wereld die voorbijschoof aan de ruit
Ontging je. Je onderging alleen de pijn

Van liefde in een opzwepende roman.
Je leefde mee met al het wel en wee.
Zo kan alleen voor een vergeten man
Bloedlauwe gloed ontstaan in een coupé.

Je was op bladzij honderdzeventien
En daar verdwijnt de trein een tunnel in.
Je kon geen hand, vervloekt, voor ogen zien.
Je zat maar en verroerde daar geen vin.

De wand weerkaatste ploffend het getjoek.
Na uren werd het licht. Je zat er nog,
Maar hield nu in je handen stof, bedrog.
Je tuurde naar een onherkenbaar boek.

Het was als na het vallen van een doek.
Een mens doorkruist zo dikwijls tunnels, ach,
Wat ooit begint als hartslag en gelach
Raakt als een zakmes uit een jongensbroekzak zoek.

Gerrit Komrij (Uit: Alle gedichten tot gisteren (1994))

54 - Over lenen en wenen

In een reactie op mijn weblog schreef Debora dat ze haar boeken meesleept naar Kreta om er daar van te genieten. Tevens bekende ze dat ze weleens boeken uitleent. Later nuanceerde ze dat iets: "Er zijn gewoon boeken die zó mooi zijn, dat ik het móet delen met de mensheid. Nou ja, de mensheid...niet overdrijven... met een handjevol geïnteresseerden." 

Ik ben het eens met het feit dat de mensheid meer moet lezen. De mensheid moet bij voorkeur goede boeken lezen en daarvan kan ik er wel een paar aanraden. Maar om nu zo ver te gaan dat ik mijn eigen boeken daadwerkelijk uitleen... nee, ik vrees dat zal nooit gebeuren. Sterker nog, bezoekers mogen in principe mijn boeken niet eens aanraken. Ze staan dan ook niet in de woonkamer of op een andere plek waar het zonlicht of mensen hun verwoestende werk kan doen. Nee, ze staan in het donker, op zolder en af en toe mag iemand waarvan ik weet dat hij of zij de waarde van boeken snapt - en de kwetsbaarheid - er naar komen kijken en ze in de hand nemen. Witte handschoenen hoeft niet, maar schoon moeten ze natuurlijk wel zijn. U snapt: waar aanraken al een unicum is, is uitlenen een handeling die ik nimmer zal uitvoeren. 

Het is opmerkelijk dat tal van auteurs zich over het uitlenen van boeken hebben uitgelaten. Hier volgen er een paar:

• Leen bij voorkeur alleen boeken uit, die u zelf hebt geleend - Remco Campert 
• Leen nooit boeken uit, want niemand geeft ze terug; de enige boeken die ik in mijn kast heb staan zijn de boeken die anderen mij geleend hebben - Anatole France 
• Dit is het treurig lot van elk uitgeleend boek: altijd is het bedorven, en veelal is het zoek - Charles Nodier 
• Ik wou dat ik één van de boeken die ik in de loop van de tijd heb uitgeleend, terugkreeg - Koos J. Versteeg 

Recent verscheen er een artikel over in The Guardian, met de oproep aan lezers: 'share your horror stories'. Dat zegt al genoeg lijkt mij.

Maar er zijn ook andere geluiden. Dit is een gedicht dat ik vond op http://www.8ung.at/bookcrossing/promos.html 

Ballade van een vergeten boek 

Ik ben zo'n boek dat altijd op de plank staat. 

Ik werd gelezen. Fijn, daar ben ik voor! 

Daarna? Terug weer in de rij, die 'k haat. 

Ik raak bestoft. Voel ik een ezelsoor? 

Ik wil hier weg, ik wil er weer vandoor. 

Op 't Internet werd ik nog aangeraden! 

Een plank is niets voor mij. 'k Ben een nomade. 

Ziedaar mijn eigenaar, die onverlaat. 

Die hebberd, met die grijns van oor tot oor. 

Van ons eist hij voortdurend: "Sta paraat!" 

Al bladert hij ons soms maar even door. 

En waar ik mij dan nog het meest aan stoor: 

Hij houdt niet eens van woorden, maar van daden. 

Een plank is niets voor mij. 'k Ben een nomade. 

'k Sta vol ideeën, nergens loos gepraat. 

Wie ooit aan mij begint, stopt niet, gaat door, 

Van 's morgens vroeg tot in de avond, laat. 

Vergeef me dat ik jou nog even stoor. 

Maar leen me, steel me zonder enig spoor 

En voer me weg langs stille achterpaden. 

Een plank is niets voor mij. 'k Ben een nomade. 

Mijn boeken zullen moeten wennen aan een leven op de plank, het zijn geen nomaden. Maar wat heb je er aan als een boek op de plank staat? Hoe vaak herlees je nu eigenlijk een boek, zelden of nooit toch? Dat is allemaal waar, maar dat geldt voor veel dingen in je huis. Boeken staan in mijn huis omdat het mijn vrienden zijn en omdat ze mij urenlang gezelschap hebben gehouden en veel genoegen bezorgd. Gun ik dat een ander niet? Zeker wel, en daarom zijn er bibliotheken uitgevonden. Die moeten ook overleven trouwens, ik wil daarom niet aan broodroof doen en mijn eigen spullen uitlenen waardoor de bibliotheken van klandizie worden beroofd. Wie dit ook vindt, maar moeite heeft leners van zich af te houden, hier is een handleiding. En ter bemoediging nog een gedicht van Vondel:

't is Heiligdom, dat gij hier ziet.

Hoe heet het? Kruitje roert mij niet.

De stommen spreken op papier.

Wie leenziek is vertrek van hier.

En nu ga ik eerst weer even een tijdje voor mijn boekenkasten staan genieten...

53 - Op zoek naar de Moor

Ik kondigde twee posts geleden al aan dat een nieuw boek van Margriet de Moor op het punt van verschijnen stond. Alle reden dus om deze zo snel mogelijk te pakken te krijgen, maar wel een eerste druk s.v.p. Toevallig moest ik in Middelburg zijn en een rondje door de stad lopend vond ik al snel een boekhandel. Het boek van De Moor speelt onder meer tijdens de Watersnoodramp van 1953. Het leek mij daarom logisch dat een Middelburgse boekhandel een fikse stapel van De Verdronkene zou hebben liggen, inclusief promotiemateriaal etc. Helaas was dit niet zo, dat wil zeggen: men had wel de paperback, maar niet de gebonden uitvoering. En de paperback heette toch echt de tweede druk, en de gebonden versie de eerste. Geen De Moor dus in Zeeland. Maar ik ging niet onverrichterzake uit Zeeland weg: op de toonbank lag een stapel boekenleggers van de afgelopen Boekenweek. Aangezien ik die nog niet had, heb ik er daar een paar van meegenomen, dat staat zo mooi bij mijn rijtje boekenweekgeschenken.

Hoewel Middelburg een mooie stad is, was ik er te kort om uitgebreid een kijkje te nemen. Dus ook niet in Antiquariaat de Boekenbeurs aan de Turfkaai. Ik liep er notabene langs, maar had helaas haast om de trein te halen. Wel een boekenlegger, maar geen boek. Dat is een wat tragische ontwikkeling voor mijn bibliotheek. Daarom maar eens mijn licht opgestoken bij Verwijs, zoals ik had beloofd zou ik in Den Haag mijn boodschappen vooral daar doen. Kijkend in de computer, leerde ik van de Verwijzers dat de gebonden editie pas later leverbaar was. Oftewel: de eerste druk verschijnt pas een week ná de tweede druk. Wat verschijnt er dan weer een week later? De nulde druk? Hoe dan ook, Verwijs werd niet verblijd met omzet door mij, want zij hadden geen gebonden editie. 

Korte tijd later zat ik echter in lijn 7 in Amsterdam (nee, niet deze lijn 7). Op het Weteringcircuit schoot mij te binnen dat ik niet ver was van boekhandel Schimmelpennink. Daar kom ik graag, het is een heerlijke boekenplek, een volgestampte boekwinkel, niet groot, wel oud. De winkel blinkt uit in kwaliteit, zowel van boeken als van service. En inderdaad: ik liep de winkel binnen, zag direct een stapel De Moors liggen en in het midden van de stapel één gebonden exemplaar. Van pure vreugde heb ik toen ook maar het boekje van Marek van der Jagt gekocht, dat speciaal ter gelegenheid van de maand van de filosofie is verschenen: "Otto Weininger, of Bestaat de jood?".

Wij keuvelden nog wat over Margriet de Moor, de boekhandelaar en ik. Ik verklaarde mijn liefde voor haar werk, hij vond dat Eerst grijs, dan wit, dan blauw toch wel haar hoogtepunt was. Toen kreeg ik nog de "Lentebode" mee, het huisorgaan van de boekhandel, dat in een oplage van 1150 onder klanten wordt verspreid. Volgeschreven over net verschenen boeken, of boeken die je beslist moet lezen. En met nieuwtjes over de boekhandel. Sinds enige tijd schrijft Frans van der Ven in dit blaadje het feuilleton "Boekverslaafd", en dat intrigeerde mij wel. Het thema van het feuilleton is dat een boekverslaafde wordt gearresteerd door de BB (boekenbrigade) wegens een te groot bezit aan boeken. Het maximum toegestane aantal is 50. Overtreders worden opgesloten in de Boekpoort, een voormalig krankzinnigengesticht. Interessant thema. Zou het gezellig zijn in de Boekpoort, of treuren we daar allemaal over onze verloren boeken? Ik ben in elk geval zwaar in overtreding en de meeste van mijn lezers ook. Welke 50 boeken zou ik willen bewaren? Ik denk dat ik niet kan kiezen, ik ga in het verzet. Tot ziens in de Boekpoort.  

52 - Statistieken

Alweer een record! Mijn pagina met boekenlinks - http://boek.favos.nl, door mij verzameld omdat ik het handig vond mijn favorieten online te hebben - trekt ook andere bezoekers. Maar liefst 21 bezoekers op 21 april! Leuk is dat boekhandels en auteurs mij benaderen of ik een link naar hen op deze pagina wil plaatsen. Natuurlijk wil ik dat. Inmiddels heb ik ruim 600 boekenlinks verzameld. 

Na 5 maanden online nadert het aantal bezoekers de 1000. Ruim 1,5 bezoeker per link dus... Het is geen hoogvlieger. Met 21 bezoekers stond ik op 21 april op de 393e plaats van de ranglijst met sites over literatuur in Nederland. Een dag later was ik alweer ruim 450 plaatsen gezakt, naar plaats 847. Gelukkig doet dit weblog het beter, die schommelt meestal tussen plaats 100 en 250 op de ranglijst. Het record van boek.favos.nl ligt ver onder het minimum van mijn weblog. En dat is maar goed ook: het uiteindelijke doel is dat je op echt relevante pagina's terechtkomt, waarvan dit weblog er een is.