366 - Een verzameling ontmantelen

Onlangs werd ik te hulp gevraagd om ordening aan te brengen in een situatie van teveel boeken en de vraag of daar mogelijk waardevolle boeken bijzaten. Ik heb er al vaker over geschreven: elke verzameling komt een keer tot zijn einde als de verzamelaar overlijdt (zoals hier). Het boek De complete verzameling van Paul van de Capelleveen (verschenen als jubileumboek van het Genootschap van Bibliofielen) beschrijft dit fenomeen en de last die nabestaanden kunnen ervaren van zo'n verzameling. Lees ook mijn blog uit 2013 over dit gegeven, naar aanleiding van het verhaal van een journaliste die de verzameling van haar ouders moet opruimen.

Want een verzameling is natuurlijk altijd persoonlijk en de keuzes die worden gemaakt om iets wel of niet te kopen zijn dat ook. Met als gevolg dat een verzameling altijd een weerspiegeling is van de fascinaties die iemand heeft en die zijn per definitie niet overdraagbaar. En vaak is het ook zo dat aankopen worden gedaan omdat ze een missend puzzelstukje zijn of vanuit emotionele betrokkenheid. Dat bepaalt de waarde voor de verzamelaar, maar dat wil niet zeggen dat de verzameling voor iedereen die waarde heeft. Dus: wat moet je ermee? Wat is waardevol en wat niet? En hoe verkoop je het dan?

Dat zijn best ingewikkelde vragen en tegen die achtergrond werd mijn hulp ingeroepen. Als verzamelaar, enthousiast volger van veilingen en lezer van catalogi, heb ik wel enige kijk op welke boeken potentieel waarde hebben en welke niet. Of in elk geval waar je ze moet aanbieden om er zicht op te krijgen.

En zo ging ik op een zaterdagochtend naar het betreffende huis. Ik werd hartelijk ontvangen en al snel bleek dat er een gigantische klus wachtte: rijen boekenkasten in meerdere kamers, vol met boeken (vaak ook in dubbele rijen) en niet altijd logisch geordend. De kasten puilden uit en dat gaf een rommelig gezicht. Ik vermoedde dat het minstens 5.000 boeken waren, misschien wel meer. En dan was minstens de helft ervan bij een eerdere verhuizing al weggedaan. Ik maakte eerst een snelle inventarisatie en daarna bespraken we het plan van aanpak: we zouden beginnen met de goed verkoopbare boeken, dat selecteert het snelst en ruimt meteen goed op. Plus met waarschijnlijk een positief (financieel) resultaat en dat is altijd leuk. De boeken waren van een echtpaar geweest waarvan de man inmiddels was overleden. Het merendeel van de boeken was van hem geweest.

Ik zag al snel dat dit vooral de collectie van een lezer was, niet van een verzamelaar. Dus er waren weinig bijzondere edities, weinig eerste drukken, geen gesigneerde boeken en de staat wat ook niet altijd even goed. Veel boeken waren verkleurd of met leesvouwen. Toch was dat niet zo erg, want het leesplezier spatte van de collectie af. Het was duidelijk dat dit iemand was geweest die genoot van lezen en van diversiteit: ik zag essays, poëzie, romans, literaire studies, literaire tijdschriften. En ik zag heel veel schrijvers die ik ook in mijn kast heb staan, of in mijn kast zou kunnen neerzetten. Dit was iemand met wie ik heel fijne gesprekken over lezen en literatuur had kunnen voeren, maar nu stond ik voor zijn nalatenschap.

De aarde en kwaliteit van de collectie was wel zodanig, dat het geen zin had om bijvoorbeeld een handelaar uit te nodigen om een bod te komen doen, of de verzameling en bloc te laten veilen. Daarvoor waren de echt waardevolle boeken te schaars. Zelf vond ik dit toch wel een mooie conclusie: hier was bij leven volop van de verzameling genoten en dat is toch uiteindelijk het doel ervan. Niets is erger dan een collectie die altijd achter slot en grendel heeft gestaan, die tegen alles beschermd is gebleven maar waar uiteindelijk niemand van heeft genoten - ook de verzamelaar niet.

Desondanks moest er nu gewerkt worden. Het ging er niet om dat alle boeken weggingen. Het ging er aan de ene kant om te komen tot een rij mooi geordende kasten zodat het weer een fraai onderdeel van het huis zou worden. En daarnaast ging het er om te beoordelen of er niet nog waardevolle boeken tussenzaten die uiteindelijk ten onrechte in de kringloop terecht zouden komen.

Ik ben langs alle boeken in alle kasten gegaan en heb lijstjes gemaakt met wat ik zoal zag en waarvan ik dacht dat het verkoopbaar zou zijn. Uitgaven van bepaalde series, zoals Privé-domein of de Witte Olifant uit de jaren '60. Verzamelingen van specifieke schrijvers, zoals A.F.Th. van der Heijden, Hermans of Multatuli. En daarnaast allerlei andere samenhangende kleine collecties. Al snel vormde zich de ene na de andere stapel op de vloer en na een paar uur moest ik stoppen: waarschijnlijk kon mijn auto niet meer houden en bovendien moest ik het ook allemaal nog zien te verkopen en dat zou wel even duren. Uiteindelijk heb ik op die manier drie bezoekjes gebracht aan het huis en drie auto's vol boeken meegenomen. Tegelijkertijd heb ik zoveel mogelijk opgeruimd, gezorgd dat het boven op de kasten leeg was en dat zoveel mogelijk dubbele rijen boeken veranderden in enkele rijen. Daarnaast heb ik in elk geval in de woonkamer gezorgd dat daar zoveel mogelijk boeken van de echtgenote kwamen te staan, die ik ook nog eens op alfabetische volgorde heb gezet. Zo is daar een mooie bibliotheek van favoriete boeken ontstaan, met genoeg ruimte om aan te vullen. Een verzameling boeken die weer een lust is geworden in plaats van een last.

Aan mij de schone taak om de meegenomen boeken ook nog te verkopen. Daarvoor zag ik drie belangrijke verkoopkanalen:

• een klein deel met echte waarde paste op een heuse boekenveiling, mijn voorkeur had daarbij Bubb Kuyper
• ik ging er van uit dat veel boeken een plek konden vinden op Catawiki
• de rest van de boeken zou ik via Marktplaats proberen te verkopen

Deze volgorde weerspiegelt ook een beetje de verwachte verkoopwaarde: kavels bij Bubb moeten tientallen tot honderden euro's opbrengen, op Catawiki tientjes en op Markplaats euro's.

Ik heb in mijn leven al veel boeken bij Bubb Kuyper gekocht, maar nog nooit verkocht. Voor mij dus ook een nieuw avontuur om de omgekeerde weg te bewandelen. Drie verhuisdozen met boeken gingen naar Haarlem, twee dozen werden geaccepteerd en die boeken zouden naar de voorjaarsveiling van 2026 gaan.

Voor Catawiki kon ik ondertussen ook veel kavels maken waarna zowel ik als de echtgenote in spanning de veilingen volgden. Niet alles leverde het gehoopte bedrag op; soms viel het mee en soms viel het tegen. Een collectie 1e drukken van A.F.Th. van der Heijden ging voor veel te weinig weg, het verzameld werk van Multatuli daarentegen weer voor een topbedrag. Een verzameling Claus voor te weinig, een verzameling Nescio voor een mooi bedrag. Zo ging het op en af bij Catawiki. Een enkel kavel werd geweigerd en daarmee veroordeeld tot Marktplaats. Grappig was dat een aantal boeken ook hier de omgekeerde weg bewandelden: één van de kavels werd gekocht door antiquariaat Fokas Holthuis bij wie ik de afgelopen jaren zelf een flinke hoeveelheid boeken heb gekocht.

Op Marktplaats ging het uiteraard ook een beetje op en af. Uiteindelijk werd er redelijk op de verschillende boeken geboden, maar veel kavels bleven onverkocht. Ik had afgesproken dat alles wat niet verkocht zou worden, uiteindelijk toch naar de kringloop mocht. Dat was dan ook het lot van best veel boeken.

Leverde dit hele avontuur uiteindelijk veel geld op? Als je alles bij elkaar optelt was het nog een aardig bedrag. We hadden een mooie verdeelsleutel afgesproken voor de moeite en zo hield ik er ook nog wat aan over. Reken je het om naar opbrengst per boek, dan is het gemiddeld uiteindelijk niet veel. Bijvoorbeeld: een stapel met 44 Salamanderpockets voor 15 euro, ongeveer 30 cent per stuk. Of een collectie van 20 titels Vestdijk voor 46 euro. Dat is wat reguliere boeken tegenwoordig doen. Ook al zijn het eerste drukken: er zijn maar weinig boeken die individueel veel geld waard zijn. Dan moet het toch echt op een bepaalde manier bijzonder zijn (gesigneerd, beperkte oplage of op een bepaalde manier schaars).

Het betekende voor mij eindeloos veel pakjes maken om alle verkochte boeken te verzenden. Dagen ben ik bezig geweest met sorteren, kavels beschrijven en aanbieden en de uiteindelijke afhandeling. Gelukkig hou ik van boeken en vind ik het niet erg om al deze boeken meerdere keren door mijn handen te laten gaan. Maar ik realiseerde mij wel dat het inderdaad een ongelooflijke klus voor nabestaanden is om een collectie af te handelen en dat je er ook wel echt zin in moet hebben. Want ondanks al het werk, zien de boekenkasten waar de boeken uitkomen er wel netter, maar niet leger uit. Dat betekent dat er nog steeds duizenden boeken staan die t.z.t. opgeruimd moeten worden. Maar ik durf te zeggen dat er geen echt waardevolle boeken meer tussenstaan, alleen nog geliefde boeken die bijzonder waren voor de verzamelaar zelf.  

Los van al het werk dat ik had aan het verkopen van de boeken en het plezier om met de boeken bezig te zijn, waren er ook leuke contacten met kopers. Want ook dat was een wens van de echtgenote: dat de boeken opnieuw bij liefhebbers terecht zouden komen. En dat is gelukt. Ik heb verschillende blije reacties van kopers van boeken gekregen. Ook omdat ik er vaak extra boeken bijstopte, die aanvullend waren op wat er werd gekocht. Zo verblijdde ik de koper van het Vestdijk-kavel via Catawiki met verschillende studies over Vestdijk en nog wat andere Vestdijk gerelateerde uitgaven die ik had liggen. Dit leidde tot een hele blije mail van de verzamelaar die zei dat hij een hele fijne avond tegemoet ging om al het moois uit te pakken. Iemand die via Marktplaats werk van Midas Dekkers gekocht verblijdde ik ook met wat extra's en daar kreeg ik ook blije reacties van. De koper van de Salamanderpockets kwam ze ophalen en nam de tijd om door alle andere boeken die ik had staan heen te graven, hij ging uiteindelijk met drie doosjes boeken weg die hij voor een vriendenprijs mocht meenemen. Ook hij reed heel tevreden bij mij weg. 

Ik denk dat dit nog het meest bevredigend was. Dat er nu op heel veel plaatsen in Nederland en België lezers en verzamelaars zijn die een klein deeltje van deze enorme verzameling boeken in huis hebben, en zo het plezier voortzetten. En o ja, ik mocht ook nog een aantal boeken meenemen die in mijn verzameling zouden passen. Ik heb mij ingehouden, maar vond het toch leuk om ook wat boeken van deze liefhebber in mijn kast te hebben staan. Zoals ik dat eerder heb gedaan met boeken van Adri Offenberg of van mijn overleden oom de boekenverzamelaar. 

268 - Een doos rozen voor een verzamelaar

Eén van de voordelen van een boekenblog is dat er met enige regelmaat lezers zijn die - terecht - vermoeden dat ik geïnteresseerd ben in boeken. Ik geef eerlijk toe: mijn blog is ook een beetje een open uitnodiging aan de wereld om mij boeken aan te bieden. Liefst voor niets, maar als het echt interessant wordt dan wil ik er ook graag voor betalen. En dus is dit niet alleen een plek waar ik mijn avonturen met boeken beschrijf, maar ook een digitaal uithangbord voor de boeken die ik nog zoek.

In het verleden heb ik met enige regelmaat geschreven over mijn Adriaan van Dis collectie. Ooit schreef ik over mijn zoektocht naar de speciale uitgave van The Shell, en ruim een jaar later bood een lezer het mij aan. Ruim twee jaar geleden meldde ik dat ik  de Roos-uitgave Kleurlijn zocht maar wat ik niet schreef is dat na een vergeefse poging om het boek bij Fokas te kopen (ik viste weer eens achter het net! Ondanks dat ik exact 54 minuten nadat de nieuwsbrief in mijn mailbox plofte mijn bestelling deed) ik beet had in de najaarsveiling van Burgersdijk en Niermans (lot 387). Eindelijk was deze uitgave van Stichting de Roos in mijn bezit.

Maar achteraf was ik erg blij dat ik het niet op dit blog had vermeld. Want dit voorjaar werd ik door een lezer benaderd die vroeg of ik nog steeds op zoek was naar het boek, en die meldde dat hij een hele rij met uitgaven van Stichting de Roos te koop had. Of ik misschien voor een of meer uitgaven interesse had?

Dat had ik natuurlijk, want uiteindelijk wil ik graag alle uitgaven van De Roos in mijn kast hebben. Alleen weet ik ook wat de waarde er van is dus probeerde ik aan verwachtingenmanagement bij de verkoper te doen: interesse is er, maar ik weet niet of het budget er is.

Toen ik eenmaal het lijstje met beschikbare Rozen ontving verschoot ik bijna van kleur. Het overgrote deel ervan was niet in mijn bezit. Tegen de 50 uitgaven lagen als het ware binnen handbereik, maar zou ik dat ooit kunnen betalen? Welke prijs zou gevraagd worden? En als ik zou moeten kiezen uit het aanbod, welke moest ik dan kiezen? Ik bedacht mij dat ik maar liever niet van het bestaan van dit aanbod had willen weten. Nu zou ik voor altijd terugdenken aan een gemiste kans om een enorme slag te slaan.

Maar we bleven heen en weer mailen. Ik gaf aan dat ik in heel veel uitgaven interesse had. De verkoper kwam met een voorstel voor de koopprijs. Ik dacht er over na en was ondertussen druk bezig met drie zaken:
1. Bedenken hoe ik ooit mijn eega over deze aankoop zou vertellen als dit door zou gaan
2. Bedenken hoe ik aan het geld zou komen om de naar verwachting forse koopprijs te betalen
3. Een grote reorganisatie op het werk waarvoor ik verantwoordelijk was en waardoor ik uiteindelijk op mijn eigen baan moest solliciteren

De weken verstreken en de verkoper werd - terecht - een beetje ongeduldig. Hij had daarom contact opgenomen met Bubb Kuyper om te zien of de boeken inbreng konden zijn voor de najaarsveiling 2016. Gelukkig had ik door hard te sparen en slim te handelen (zoals ik hier beschreef) en het voornemen om nog wat eigen boeken te verkopen de vraagprijs bij elkaar. Wat hielp is dat ik uiteindelijk het hele aanbod kocht - inclusief de uitgaven die ik al had. Dat maakte dat ik de verwachting had dat ik bij doorverkoop van de dubbele exemplaren nog wat zou terugverdienen.

Al met al was uiteindelijk de dag daar dat ik de boeken ging afhalen. In het hart van het land in het smalste straatje waar ik ooit gereden heb meldde ik mij op het adres. Ik wist niet wat ik kon verwachten omdat er geen ander contact was geweest dan per mail. Maar ik werd ontvangen door een hartelijke verzamelaar, die passie had op een ander gebied dan ikzelf en die via een Venduehuis tegen al deze boeken was aangelopen. En bij nader inzien pasten ze niet bij zijn collectie, en dus werden ze verkocht. We bewonderden samen de rij uitgaven. Het was uiteindelijk een hele grote doos vol, die ik voorzichtig door de regen naar mijn auto tilde. Uiterst voorzichtig reed ik naar huis, proberend elk hobbeltje en elke stevige bocht in de weg te vermijden om botsen en schudden te voorkomen.

Zo kwam het dat ik uiteindelijk in het bezit was van twee exemplaren van Kleurlijn van Adriaan van Dis: eentje uit de veiling van Burgersdijk en Niermans en eentje in deze nieuwe stapel boeken. Maar dat was nog de minste voorspoed. Thuisgekomen ben ik uren bezig geweest met het bekijken van de boeken. Klein en groot, kwetsbaar en robuust, alle soorten, maten en vormen: zoals van Stichting de Roos verwacht mag worden was er een enorme variëteit aan boeken. Elk boek is een pareltje en laat langzaam zien wat het in zich heeft. Exemplaren uit de jaren '50 tot aan 2014. Onbekende namen en bekende namen. Ik schreef al eerder over de veiling bij Bubb Kuyper waar ik een enorm berg boeken over boeken kocht onder de titel "alle boekenwensen vervuld". Die verzuchting gold ook deze keer: wat heb ik nog meer te wensen dan deze verzameling met prachtboeken?

Maar ik vond nog iets. Veel van de boeken waren niet de standaard-genummerde exemplaren van Stichting de Roos. Van elk boek worden namelijk 175 genummerde exemplaren gemaakt voor leden, en daarnaast enkele exemplaren voor bestuur en medewerkers. Het overgrote deel van mijn aankoop bestond uit die extra exemplaren voor bestuur en medewerkers. Veel van de boeken hadden daarom in het colofon niet de vermelding: "dit exemplaar is nummer..." maar de vermelding "dit exemplaar is gedrukt voor...". Ik wist niet eens dat die variant bestond! En niet alleen dat, maar een aantal van de boeken waren gesigneerd door of gedrukt voor Hans Eenens. En Hans Eenens is de oud-voorzitter van Stichting de Roos. Oftewel: ik had een serie boeken De Roos gekocht uit de boedel van de voorzitter. Dat riep bij mij wel een aantal vragen op: was Hans Eenens overleden? Hoe komt deze set boeken bij een Venduehuis terecht, was dat niet meer iets geweest voor een serieus antiquariaat? En: waar is de rest van de boeken van Hans Eenens gebleven?

Allemaal onbeantwoorde vragen. Maar ik heb toch maar mooi mijn collectie van De Roos bijna verdubbeld, een paar minder goede exemplaren vervangen door betere en bovendien bezit ik nu een aantal uitgaven die nog iets bibliofieler zijn dan de toch al bibliofiele uitgaven van De Roos zoals ik die kende... Elke keer als ik met mijn hand langs de rij uitgaven van De Roos ga - inmiddels ruim anderhalve plank in een Billy - dan realiseer ik mij: ik ben een gelukkig mens.

256 - Van Henk naar Sneuper, veel volume maar weinig opbrengst

Ik blijf nog een beetje hangen in de voorjaarsveiling van Bubb Kuyper, waar ik zoals ik eerder schreef met veel kunst en vliegwerk een Billy vol boeken over boeken vandaan haalde. Inmiddels is de najaarsveiling van Bubb ook alweer geweest, maar die heb ik om budgettaire redenen aan mij voorbij laten gaan. Gelukkig was er ook niet echt aanleiding om mij verder in de schulden te steken: het manuscript van Hersenschimmen gunde ik graag aan een ander.

Nee, ik was nog bezig om de aangekochte weelde te sorteren en voor de nieuwe kast 'boeken over boeken' een plekje te vinden. Interessant was dat ik achterin kleine briefjes vond waarop de vorige eigenaar - vermoedelijk Henk van Otterloo - had opgeschreven waar en wanneer hij de boeken had gekocht, en voor hoeveel.

Eigenlijk moet je dat soort dingen niet weten als je boeken op een veiling koopt. Aan de ene kant realiseer je je dat je echt voor weinig geld een stapel kostbare boeken op de kop hebt weten te tikken. Maar aan de andere kant besef je dat je eigen collectie boeken die je zo kostbaar vindt, op een dag door iemand juichend worden gekocht die er een bodemprijs voor heeft betaald... Niet veel later zou ik dat aan den lijve ondervinden.

Maar al deze kaartjes geven een aardig tijdsbeeld van de aanschaf van boeken door Henk van Otterloo en daarmee van de groei van zijn bibliotheek op dit punt. En natuurlijk van de plekken waar hij ze kocht: veel bij Oak Knoll Books, sommige bij Questor Rare Books in Londen (10 jaar geleden overgenomen door Oak Knoll trouwens), maar ook wel bij Nederlandse antiquariaten. Verschillende boeken komen met opdracht rechtstreeks van de auteurs (zoals de dames Rostenberg en Stern. En ook van de wisselkoersen - die heeft de koper ook meegenomen. De dollar deed soms 2, soms 3 gulden en ook het Engelse pond schommelde tussen de 3 en 5 gulden. Met name internationale aankopen konden daardoor best duur uitpakken.

Een paar voorbeelden. Het boek The library of Edmund Gosse werd op 30 mei 1998 gekocht voor f 175,-. Ik kocht het afgelopen mei in een lot van in totaal 7 boeken voor € 70, omgerekend zo'n f 155,-. Alleen al op dat boek is groot verlies geleden.

In een lot van 7 boeken van de hand van Andrew Lang, zat onder meer het prachtige Ballads of books. Dit boek kostte op 3 mei 1989 £ 43, oftewel f 154,58 (inclusief verzendkosten). Ik kocht het lot van 7 boeken voor het schamele bedrag van € 60, ruim f 130... Enzovoorts, enzovoorts: George Sims'The rare book game kostte 8 oktober 1985 f 101,05 en voor mij in een lot met 7 boeken in totaal € 50. Blackburns Rambles in books kostte op 29 april 1998 f 100,50 en voor mij in het eerdere genoemde lot van 7 boeken voor €70. Alleen al in dat lot zaten twee boeken die destijds zo'n f 275 kostten (€125).

Zo zie je maar weer: boeken zijn geen geweldige belegging als het om financiën gaat. Ik heb dat gemerkt omdat ik om deze aankoop te financieren, een deel van mijn bibliotheek via catawiki heb verkocht. Ik heb verschillende keren met verbijstering gekeken voor welke prijzen mijn zorgvuldig gezochte boeken weggingen. Voor die fooi had ik ze dan nog beter zelf kunnen houden... Dat is het nadeel van veilingen: je moet maar net geluk hebben dat een paar mensen die het boek graag willen hebben tegen elkaar op gaan bieden. Maar los van het financiële aspect, zijn boeken natuurlijk wel de ultieme belegging als het om levensvreugde gaat! En naast genieten van de inhoud kan ik enorm plezier hebben met het uitzoeken van de weg waarlangs de boeken uiteindelijk bij mij terecht zijn gekomen. Met behulp van de kleine briefjes van Henk van Otterloo is dat in dit geval in elk geval een stuk gemakkelijker geworden.

151 - Amputatie

Ik heb een paar van mijn schatten verkocht. Eigenlijk voor het eerst sinds ik boeken verzamel heb ik boeken verkocht die daadwerkelijk onderdeel uitmaakten van mijn verzameling.

Natuurlijk heb ik al eerder boeken verkocht. Wat heet: een deel van mijn collectie is gefinancierd door boeken die ik van anderen kreeg, sorteerde en vervolgens naar De Slegte en collega's bracht. Om nog maar te zwijgen van al die boeken die ik via Marktplaats van de hand heb gedaan.

Maar dat was anders: het ging om boeken waar ik niet of nauwelijks een emotionele band mee hand en waarvan ik wist dat ze een nuttig doel dienden: het welzijn en de groei van mijn verzameling.

In dit geval ging het echter anders. Ik had in de afgelopen periode, onder andere via Bubb Kuyper, zoveel mooie dingen ingeslagen (zie enkele posts over die aankopen hier, hier en hier) dat ik ver over mijn budget heen was gegaan. En om dat weer te neutraliseren moest ik op één of andere manier geld vinden.

In de jaren die achter mij liggen heb ik veel spullen die ik nog van vroeger had verkocht, om deze om te zetten in papier. Ik heb bijvoorbeeld stapels vinyl singles verkocht aan jukeboxeigenaren, een bijzondere stapel Italo disco maxisingles vond zijn weg naar onvermoede liefhebbers van deze muziek en tal van andere spullen vonden hun weg. Ik heb veel te danken aan Marktplaats!

Maar deze spullen waren nu op, de zolder was leeg, en bovendien brachten ze niet zo heel veel op. Kortom: er moest gesneden worden in mijn collectie.

Met pijn in het hart heb ik een selectie gemaakt van boeken die misschien niet tot de kern van mijn verzameling hoorden, maar wel enige waarde zouden hebben. Een paar bibliofiele uitgaven, stapeltje eerste drukken, al met al een mooie catalogus vond ik zelf. En daarna begon het shoppen bij antiquariaten: wie wil het hebben en voor welke prijs.

De reacties vielen mij niet tegen, maar de verschillen in prijs wel. Tussen het ene en het andere antiquariaat bestond een verschil van 50% (!!!) in de geboden prijs. Het loont dus om te investeren in het benaderen van antiquariaten. De antiquaren bepaalden hun prijs op basis van de verwachte doorlooptijd en de behoefte van hun klantenkring. Het argument wat ik hoorde was dat hoe sneller een boek wordt verkocht, hoe hoger de opbrengst. Een vrij logische redenatie, eigenlijk. En dat vermoedde ik al, vandaar dat ik vooral wat genummerde exemplaren en ander zeldzaam maar mainstream spul had gepakt.

En zo kwam de dag dat ik naar de hoogste bieder, Aioloz in Leiden, ging, met mijn tasje boeken. Aioloz, de plek waar ik in het verleden zoveel moois heb gekocht ging nu mijn boeken verhandelen. Ik ging iets doen wat ik diep in mijn hart niet wilde maar wel nodig was. En toen ik mijn boeken had afgegeven en het geld had gekregen voelde ik mij leeg, beroerd en op één of andere manier erg ongelukkig.

De eigenaar zag waarschijnlijk dat ik niet zo blij was, want hij drukte mij twee kaartjes voor de beurs in de Hooglandse Kerk in Leiden in de hand. Daar ben ik niet heengegaan, uit bezorgdheid dat ik net als de Engelse verzamelaar Meadow (waar ik hier over schreef) mijn eigen bezit zou terugkopen.

Ik hield dapper voor ogen dat ik in plaats van de stapel boeken die nu bij Aioloz was, thuis een rijke collectie nieuwe schatten had die daarvoor in de plaats was gekomen en die - eerlijk is eerlijk - meer tot de kern van mijn verzameling behoorden dan de boeken die ik had verkocht. Dat moest het dan maar waard zijn.

Maar de echte klap kwam pas toen in het eerstvolgende nieuwsbericht van Aioloz dat ik per mail ontving mijn eigen boeken stonden. Ik heb de mail door een ander laten verwijderen.