264 - Boeken sneupen, boeken handelen

Ik heb nooit gedacht dat er een groot handelaar in mij zat, maar een klein handelaartje begin ik inmiddels toch wel te worden. Ik denk dat er geen jaar is geweest als 2016 waarin ik zoveel boeken heb ingekocht en ook weer verkocht, en dat alles om mijn boekenbudget aan te vullen of tenminste een aantal 'gratis' boeken te krijgen: d.w.z. de boeken die ik voor mijzelf houd nadat de ingekochte partij (met winst) van de hand heb gedaan.

Maar laat ik bij het begin beginnen. Rustig surfend op het web, op zoek naar boeken kwam ik ineens terecht op de site van het voor mij onbekende veilinghuis Timothy, waar een langlopende boekenveiling bezig was. Deze boekenveiling bevatte een grote diversiteit aan boeken: fictie en non-fictie, Nederlandse en vertaalde literatuur en ook niet-vertaalde literatuur. Het leek een grote bibliotheek van iemand te zijn, maar de bibliotheek werd zonder veel samenhang boek voor boek geveild.

De boeken werden in porties geveild: elke dag een half uur lang ongeveer 50 kavels, bieden vanaf 0,5 euro en een vaste tijd waarop het kavel verliep. Vooral dat laatste bleek fijn, want waar andere veilinghuizen altijd een minuut toevoegen aan de looptijd nadat een bod is gedaan gebeurde dat hier niet. Dus op het moment dat één seconde voor tijd het hoogste bod is gedaan, is het kavel bijna zeker binnengehaald.

En zo begon ik te bieden. De meeste boeken bleken voor daadwerkelijk voor 0,50 verkocht te worden, met een enkele uitschieter naar een paar euro en veel boeken die helemaal niet verkocht werden. Dat is op zich te begrijpen, want het waren ogenschijnlijk geen bijzondere boeken: gewone romans en niet al te zeldzame drukken of uitgaves. Maar toch zag ik een paar kavels die mij interessant leken, vooral om door te verkopen: het verzameld werk van Couperus (de set uit 1976), het verzameld werk van Pierre Kemp en een kostbare set van Francois Valentijn: Beschryving van Oost-Indien, de facsimile uit 2002. Daarnaast wat exemplaren uit de series Privé-domein, Ambo-klassieken, en de Grote Bellettrie-reeksvan Athenaeum-Polak & Van Gennep.

Veel van de boeken werden zoals gezegd niet verkocht en die eindigden aan het eind van elke week op een plank die als geheel werd geveild. Vanwege de slechte kwaliteit foto's was niet echt duidelijk wat er op de planken stond. Ik heb een paar plankjes gekocht (€2,50 per stuk) zonder echt te weten wat ik kocht maar vooral omdat ik wat boeken meende te herkennen die voor mij interessant waren. Voor het overige was het een paar weken lang simpelweg alert blijven tussen 19.30 en 20.00 en op het scherpst van de snede bieden: één seconde voor tijd mijn maximumbod. Na een paar weken (de veiling bleek al maanden te lopen, ik stapte ruim een maand voor het einde in) waren er ook een paar andere bieders met die tactiek. Daardoor heb ik nog een paar kavels verloren.

Uiteindelijk heb ik 70 kavels gekocht, waaronder de eerdergenoemde van Couperus, Valentyn en Kemp. Ik zag een set Verzameld Werk van Bordewijk weg gaan voor teveel geld (waarom werd daar nu wel op geboden?) en ook mooi werk van Lucebert boven mijn budget. Aan de andere kant scoorde ik een paar mooie fotoboeken voor een fractie van de waarde. Maar ik hield niet echt bij wat ik allemaal kocht, want elke keer dacht ik "ach, een halve euro... wat maakt mij het uit". Dus toen ik de boeken ging halen in de buurt van Nijmegen schrok ik toch wel een beetje: letterlijk een auto vol boeken! Bananendozen en tassen vol boeken sleepte ik naar huis, tot grote ongerustheid van mijn huisgenoten: waar ging ik dat nu allemaal laten?

Maar mijn handelsinstinct bleek te kloppen. De set Valentyn verkocht ik al snel op Catawiki voor ruim het dubbele wat ik ervoor betaalde. De set Couperus ging voor bijna drie keer de inkoop weg en de Kemp vijf keer. Ik had ook nog een hele set luxe boeken over het oude Egypte gekocht. Tien boeken voor 0,50 per stuk gingen in een paar lots voor zo'n 30-40 euro per lot van de hand. De set Privé-domein van Herzen leverde een minieme winst op want die had ik toch wat te duur ingekocht. Maar al met al had ik al snel de kosten van de veiling terugverdiend, zelfs na aftrek van de dubbele veilingkosten: ik moest natuurlijk zowel bij Catawiki als bij Timothy afrekenen.

Maar wat bleef er dan nog over voor mijn eigen bibliotheek? Er zaten naast de bewust gekochte boeken een paar leuke verrassingen tussen. Zo kocht ik het boekje Tromboneliefde van de helaas te vroeg overleden Adriaan Jaeggi voor de eerdergenoemde 0,50. Bij nadere beschouwing bleek het een gesigneerd exemplaar te zijn. Ik kocht voor hetzelfde bedrag De zwarte met het witte hart van Japin, en dat bleek een eerste druk (niet gesigneerd helaas, maar dat komt nog wel). Op de eerdergenoemde plankjes bleek een mooie rij Dorresteins te staan, ook in eerste druk.

En onvermijdelijk is er nu een hele stapel boeken in mijn bezit die rechtstreeks naar de kringloop kan. Het zijn boeken die niet welkom zijn in mijn bibliotheek, maar die ook geen euro gaan opbrengen op Marktplaats of een veilingsite. Misschien dat een kringloopklant er nog blij mee is, maar Perkamentus hoeft er wat mij betreft niet voor om te lopen.

Aan het eind van dit avontuur kijk ik tevreden naar mijn boekenbudget en tegelijkertijd naar de stapel (ruim 30 boeken die ik in feite gratis kan toevoegen aan mijn bibliotheek. Naast de gesigneerde Jaeggi, de Japins en de Dorresteins heb ik onder andere nog de Perdu-uitgave Op Peruaanse hoogte, van Julio Cortázar en Manja Offerhaus, de voor mij onbekende klassiekers De zangen van Maldoror, La Celestina en tot slot Onze vooroorlogstijd van de bij nader inzien heel foute Robert Brasillach, Daarnaast twee boeken van Mendoza voor als ik in augustus naar Barcelona ga en de Jaarboeken van Tacitus in de Ambo-uitgave.

Het was de moeite waard. Het bieden was elke avond weer spannend en zorgde voor een regelmatige stoot adrenaline als de laatste seconde was verstreken en ik moest kijken of ik het geworden was... En ik blijk al met al nog best een goede handelaar zijn. Wie weet wat dat mij nog voor voordeel gaat opleveren in de toekomst!

95 - Ruim drie kilo Goud(en Reeks)

Aangestoken door het enthousiasme van Bibliofilos besloot ik een bestelling de deur uit te doen voor een aantal hoogtepunten uit de Gouden Reeks van Athenaeum Polak en Van Gennep. Al zoekend in Antiqbook ontdekte ik dat antiquariaat Ben van Nijnatten in Nijmegen twee delen uit de reeks aanbood. Vandaag ploften ze bij mij neer. Twee nieuwe sieraden voor mijn boekenkast: "De verloofden" van Alessandro Manzoni (vertaald door Yond Boeke en Patty Krone) en "De volmaakte ridder Tirant lo Blanc door Joanot Martorell (vertaald door Bob de Nijs). De Martorell komt op 1990 gram en de Manzoni op 1365 gram. Bij elkaar dus ruim 3 kilo, meer dan 32 onsjes wereldliteratuur. En als mij zou worden gevraagd of het een onsje meer mocht zijn, had ik ongetwijfeld "ja" gezegd. 

Ik ben blij dat het boek van Manzoni is vertaald door Yond Boeke en Patty Krone. Ik ken deze mensen niet, maar wel hun vertaalwerk. Je leert ze iets beter kennen door dit interview. Zelf heb ik diverse vertalingen van Umberto Eco van hun hand in bezit (o.a. De slinger van Foucault, Het eiland van de vorige dag) en naast de prachtige vertalingen zelf, heb ik hen als duo ook altijd een mooie combinatie gevonden. De één heeft het product van de vertaling in de achternaam, de ander geeft de kwaliteit van het werk aan: een boek met een kroon. Naast Eco hebben zij nog veel meer vertaald: onder meer werk van Andrea Camilleri, Tomasi de Lampedusa en dus ook Manzoni. In totaal 27 boeken naar het schijnt. Bij het verschijnen van deze Manzoni begreep ik uit recensies dat dit boek moet worden beschouwd als dé Italiaanse roman, zoals de Don Quichotte dé Spaanse roman is (ook in de Gouden Reeks verkrijgbaar) en Max Havelaar dé Nederlandse roman (waarom niet in de Gouden Reeks?). Aangezien ik een fan ben van Italiaanse literatuur (mijn grote held is Giorgio Bassani - lees hem of leid een zinloos leven - op de hielen gezeten door Italo Svevo en Umberto Eco) moet ik het boek dat kennelijk dé Italiaanse roman is natuurlijk ook lezen. 

David Rijser schrijft: "Als er één werk in is geslaagd niet alleen een evenwicht te vinden tussen de traditie en de romantische vernieuwing, maar ook om een oertekst van het derde Italië te worden, is het I promessi sposi van Alessandro Manzoni. Dit boek verscheen in de definitieve versie in 1840 en is nu voor het eerst sinds de jaren dertig van de vorige eeuw opnieuw vertaald als De verloofden. Iedere Italiaan sinds 1860 leest I promessi sposi op school. In die zin is het succes van de roman te vergelijken met dat van Vergilius' Aeneis, dat ook al enkele decennia na verschijning vaste kost op school werd. En net als bij de Aeneis is dit succes gebaseerd op een destijds nieuwe, ijzersterke greep op de taal, een subtiele boodschap, en het smeden van een nationaal-historische eenheid uit een verdeeld verleden." 

 

Ga er maar aan staan, om Manzoni nog te overtreffen. Dat kan alleen maar wanneer je niet dé roman van een land bent, maar dé eerste roman van een continent. En dat is dus Tirant lo Blanc, geschreven door Joanot Martorell (al dan niet met Joan da Galba) rond 1460 en gepubliceerd in 1490, in een eerste druk van 71 exemplaren. Van een dergelijk boek zijn natuurlijk genoeg online versies beschikbaar, zoals hier (Engels) en hier (Spaans) en nog dit jaar verschijnt een film van het verhaal (net de trailer bekeken, maar mijn Spaans is niet best). Waarom is dit dan de eerste roman? Kennelijk omdat de schrijver als eerste in staat was om niet een klassieke ridderroman te schrijven (van het soort waar Don Quichotte steeds mee afrekent), maar een boek dat een nieuwe werkelijkheid beschrijft, een biografie van een reële persoon dat vermenselijkt is. Martorell gebruikte dit boek om zijn tijdgenoten zijn opvattingen voor te houden, waarmee hij een nieuwe dimensie toevoegde aan de ridderroman en aan de functie van het ridderpersonage. Het boek is een eenheid, zowel in opbouw als met betrekking tot de onderlinge relaties. De karakters ontwikkelen zich en staan in een duidelijke relatie met elkaar. De gebeurtenissen zijn realistisch en hebben een duidelijke afloop. Dit alles in tegenstelling tot de zee van ridderromans die deze elementen niet hadden en die in diezelfde periode verschenen. Mario Vargas Llosa doet dan ook niet moeilijk en noemt de Tirant lo Blanc de eerste totaalroman waarin de schrijver een alomvattende werkelijkheid schept. Cervantes noemt dit het beste boek ter wereld. Wie ben ik dan om het niet te gaan lezen? het originele manuscript van Tirant lo Blanc 

De Verloofden en Tirant lo Blanc: 643 en 974 pagina's. Wat een genot om dit alles nog voor de boeg te hebben.